Geestesziekte

Depressie en angststoornissen

Depressie is een veelvoorkomende psychische aandoening die zich kenmerkt door aanhoudende gevoelens van verdriet, hopeloosheid en verlies van interesse. Angststoornissen omvatten verschillende vormen zoals gegeneraliseerde angststoornis, paniekstoornis en sociale angststoornis. Symptomen kunnen variëren van slapeloosheid en concentratieproblemen tot fysieke klachten zoals hartkloppingen.

In Nederland zijn verschillende medicijnen beschikbaar voor behandeling:

• SSRI's: sertraline, paroxetine, citalopram
• SNRI's: venlafaxine, duloxetine
• Tricyclische antidepressiva voor specifieke gevallen

Medicatie wordt voorgeschreven wanneer psychotherapie onvoldoende effect heeft of bij ernstige symptomen. Mogelijke bijwerkingen kunnen misselijkheid, hoofdpijn en aanpassingsproblemen zijn. Regelmatige evaluatie met uw arts is essentieel voor optimale behandeling.

Bipolaire stoornis en stemmingsstabilisatoren

Bipolaire stoornis type I wordt gekenmerkt door extreme manische episodes afgewisseld met depressieve periodes, terwijl type II mildere hypomane episodes vertoont. Manische episodes kunnen gepaard gaan met verhoogde energie, verminderde slaapbehoefte en impulsief gedrag, gevolgd door diepe depressieve fases.

Belangrijke stemmingsstabilisatoren beschikbaar in Nederland zijn lithium, valproïnezuur, carbamazepine en lamotrigine. Deze medicijnen helpen stemmingswisselingen te voorkomen en stabiliseren het dagelijks functioneren.

Regelmatige bloedcontroles zijn cruciaal om medicijnspiegels te monitoren en bijwerkingen te voorkomen. Daarnaast zijn een regelmatig slaappatroon, matige alcoholconsumptie en stressmanagement essentiële levensstijlfactoren die de behandeling ondersteunen.

ADHD en concentratiestoornissen

Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis die zowel bij kinderen als volwassenen voorkomt. De kernkenmerken omvatten problemen met aandacht, hyperactiviteit en impulsief gedrag, wat significant impact heeft op dagelijks functioneren.

Medicamenteuze behandeling

Voor ADHD worden verschillende medicijnen ingezet:

• Stimulerende medicijnen: methylfenidaat (Ritalin, Concerta) en dexamfetamine
• Niet-stimulerende alternatieven: atomoxetine voor patiënten die niet reageren op stimulantia

De dosering wordt individueel afgestemd en vereist zorgvuldige monitoring. Timing van inname is cruciaal voor optimale werking gedurende de dag. Regelmatige evaluatie en bijstellingen zijn noodzakelijk voor het behalen van het beste therapeutische effect.

Psychotische stoornissen en antipsychotica

Schizofrenie en andere psychotische stoornissen kenmerken zich door verstoringen in denken, waarnemen en gedrag. Deze complexe aandoeningen vereisen vaak langdurige medicamenteuze behandeling met antipsychotica om symptomen te beheersen en kwaliteit van leven te verbeteren.

Symptomen en behandeling

Psychotische stoornissen manifesteren zich door positieve symptomen (hallucinaties, wanen) en negatieve symptomen (emotionele vervlakking, sociale terugtrekking). Voor behandeling worden verschillende antipsychotica gebruikt:

• Typische antipsychotica: haloperidol, flufenazine - effectief tegen positieve symptomen
• Atypische antipsychotica: risperidon, olanzapine, quetiapine, aripiprazol - breder werkingsspectrum

Bijwerkingen kunnen variëren van bewegingsstoornissen tot metabole effecten zoals gewichtstoename en diabetes. Therapietrouw is essentieel voor het voorkomen van terugval en het behouden van stabiliteit. Regelmatige controles en bloedonderzoek zijn noodzakelijk voor veilige behandeling.

Slaapstoornissen en slaapmedicatie

Slaapstoornissen komen in verschillende vormen voor, waaronder acute slapeloosheid, chronische slapeloosheid en verstoorde slaap-waakcycli. Voor kortdurende slaapproblemen worden kortwerkende slaapmiddelen zoals zolpidem en zopiclone voorgeschreven. Bij aanhoudende problemen kunnen langwerkende benzodiazepines zoals temazepam en lormetazepam worden overwogen. Melatonine biedt een natuurlijk alternatief met minder bijwerkingen.

• Zolpidem en zopiclone voor kortdurende behandeling
• Temazepam en lormetazepam voor langdurige problemen
• Melatonine als natuurlijke optie

Let op de risico's van afhankelijkheid bij langdurig gebruik. Goede slaaphygiëne en niet-medicamenteuze behandelingen zoals ontspanningstechnieken en cognitieve gedragstherapie zijn belangrijke aanvullingen op medicatie.

Ondersteunende zorg en therapie-aanvullingen

De beste resultaten bij psychische aandoeningen worden behaald door medicatie te combineren met psychotherapie. Ondersteunende supplementen zoals omega-3 vetzuren, vitamine D en B-complex kunnen het herstel bevorderen. Kruidentherapie met Sint-Janskruid, valeriaan en passiebloemkruid biedt natuurlijke ondersteuning.

Wanneer professionele hulp zoeken

Zoek hulp bij aanhoudende klachten, verminderde dagelijkse functionaliteit of suïcidale gedachten. De samenwerking tussen huisarts, psychiater en apotheek waarborgt optimale zorg.

• Regelmatige medicijnbewaking door de apotheek
• Controle op gevaarlijke interacties
• Aangepaste dosering bij bijwerkingen

Uw apotheek speelt een cruciale rol bij het monitoren van medicijngebruik en het signaleren van mogelijke interacties tussen verschillende geneesmiddelen.