Korte beschrijving
- In apotheken verkrijgbaar; wettelijk is amilorid in veel landen receptplichtig (Rx) — bijvoorbeeld in EU-landen, het VK, Australië en Canada — maar in sommige apotheken/markten kan amilorid zonder recept worden verkocht.
- Amilorid wordt gebruikt bij oedeem, hypertensie en chronisch hartfalen en ter preventie van hypokaliëmie bij combinatie met thiazidediuretica. Het werkt door de epitheliale natriumkanalen (ENaC) in de distale tubulus en verzamelbuis te remmen, waardoor natriumreabsorptie afneemt en kalium wordt gespaard.
- Gebruikelijke dosering voor volwassenen: doorgaans 5–10 mg per dag (soms opgesplitst in 1–2 doses); bij hartfalen 5–20 mg per dag (max. 20 mg/dag). Bij combinatie met thiaziden start men vaak met 5 mg amilorid.
- Toedieningsvorm: orale tabletten (meestal 5 mg; in sommige markten ook 10 mg).
- Begint meestal te werken binnen ongeveer 2–4 uur na orale inname, met een piekwerking enkele uren daarna.
- De diuretische werking houdt doorgaans ongeveer 24 uur aan; daarom wordt meestal eenmaal daags gedoseerd afhankelijk van de kliniek.
- Alcohol: vermijd of gebruik met voorzichtigheid — alcohol kan uitdroging, duizeligheid en bloeddrukschommelingen verergeren en het risico op bijwerkingen verhogen.
- De meest voorkomende bijwerking is hyperkaliëmie (verhoogd kalium), wat kan leiden tot hartritmestoornissen; andere vaak voorkomende klachten zijn misselijkheid, braken, diarree, hoofdpijn, duizeligheid, spierkrampen en vermoeidheid.
- Zou u amilorid zonder recept willen proberen?
Amilorid
Dosering
Verpakking
Gratis verzending (via Standaard Luchtpost) bij bestellingen boven € 172,19
Korte beschrijving
- In apotheken verkrijgbaar; wettelijk is amilorid in veel landen receptplichtig (Rx) — bijvoorbeeld in EU-landen, het VK, Australië en Canada — maar in sommige apotheken/markten kan amilorid zonder recept worden verkocht.
- Amilorid wordt gebruikt bij oedeem, hypertensie en chronisch hartfalen en ter preventie van hypokaliëmie bij combinatie met thiazidediuretica. Het werkt door de epitheliale natriumkanalen (ENaC) in de distale tubulus en verzamelbuis te remmen, waardoor natriumreabsorptie afneemt en kalium wordt gespaard.
- Gebruikelijke dosering voor volwassenen: doorgaans 5–10 mg per dag (soms opgesplitst in 1–2 doses); bij hartfalen 5–20 mg per dag (max. 20 mg/dag). Bij combinatie met thiaziden start men vaak met 5 mg amilorid.
- Toedieningsvorm: orale tabletten (meestal 5 mg; in sommige markten ook 10 mg).
- Begint meestal te werken binnen ongeveer 2–4 uur na orale inname, met een piekwerking enkele uren daarna.
- De diuretische werking houdt doorgaans ongeveer 24 uur aan; daarom wordt meestal eenmaal daags gedoseerd afhankelijk van de kliniek.
- Alcohol: vermijd of gebruik met voorzichtigheid — alcohol kan uitdroging, duizeligheid en bloeddrukschommelingen verergeren en het risico op bijwerkingen verhogen.
- De meest voorkomende bijwerking is hyperkaliëmie (verhoogd kalium), wat kan leiden tot hartritmestoornissen; andere vaak voorkomende klachten zijn misselijkheid, braken, diarree, hoofdpijn, duizeligheid, spierkrampen en vermoeidheid.
- Zou u amilorid zonder recept willen proberen?
Top producten
Basisinformatie Amiloride
- INN (International Nonproprietary Name): Amiloride
- Merk namen beschikbaar in Nederland: Amiloride HCl Tablet
- ATC Code: C03DB01
- Vormen & doseringen: Tablets (5 mg, 10 mg)
- Fabrikanten in Nederland: Teva, Centrafarm
- Registratiestatus in Nederland: Receptplichtig
- OTC / Rx classificatie: Rx
Kritische Waarschuwingen & Beperkingen
Amiloride kan ernstige hyperkaliëmie veroorzaken bij kwetsbare groepen.
Absolute contra-indicaties zijn:
- Anurie
- Ernstige nierinsufficiëntie
- Startwaarde kalium >5,5 mmol/L is reden om niet te starten.
Bij ouderen geldt terughoudendheid: begin met 5 mg en controleer eGFR en serumkalium frequent. Voor zwangerschap en lactatie zijn er beperkte gegevens beschikbaar; overleg met een gynaecoloog is noodzakelijk. Gebruik alleen als het strikt nodig is en onder strikte monitoring.
Volgens de NHG-richtlijn bespreekt de huisarts de risico’s en voordelen, en plant labcontrole.
Gebruik deze checklist voor startcriteria en frequentie bloedcontroles:
- Controleer nierfunctie voor starten
- Serumkalium regelmatig monitoren
- Patiëntkaart adviseren
Er zijn relatieve contra-indicaties bij gelijktijdig gebruik van ACE-remmers of ARB's en kaliumsupplementen. Bij ernstige bijwerkingen geldt een meldplicht bij Lareb in Nederland. Zorg ervoor dat de zorgverlener u informeert over de verzekering; basisverzekering dekt Rx-middelen onder de Zorgverzekeringswet.
Een belangrijk advies: stop met het gebruik van amiloride bij spierzwakte of hartritmestoornissen en neem contact op met uw huisarts of de SEH.
Interactie Met Activiteiten (Autorijden, Alcohol)
Amiloride kan duizeligheid en een licht gevoel in het hoofd veroorzaken. Patiënten moeten voorzichtig zijn met autorijden en het bedienen van machines totdat zij weten hoe ze op het medicijn reageren.
Het gebruik van alcohol kan hypotensie en duizeligheid verergeren. Bij combinaties met andere antihypertensiva kan het risico op bloeddrukdalingen toenemen; hou rekening met de mogelijkheid van syncope bij het opstaan.
De huisarts adviseert geleidelijke dosering en een observatieperiode bij het starten. Gebruik de volgende checklist voor patiënten:
- Voorzichtig rijden of werken
- Veilig thuis blijven
Bij vragen kunt u altijd terecht bij de apotheek voor counseling. Het is belangrijk om te weten dat niet-gemedicaliseerde producten van het Kruidvat geen vervanging voor Rx-medicatie zijn.
Q&A — "Mag ik autorijden na inname?"
In het algemeen geldt: autorijden mag alleen als u geen duizeligheid, verwardheid of dubbelzien ervaart. Begin voorzichtig na de eerste doses en bespreek bij twijfel het gebruik met uw huisarts of apotheker. Bij bijwerkingen is het raadzaam om niet te autorijden en directe medische hulp te zoeken.
Toegang & aankoopmogelijkheden
Voor wie op zoek is naar amiloride, is het belangrijk te weten dat dit medicijn uitsluitend op recept verkrijgbaar is.
Via apotheek.nl kan men productinformatie, bijsluiters en actuele voorraadinformatie voor Nederlandse apotheken vinden. Apothekers bieden hierin advies over dosering, mogelijke interacties en monitoring.
Bij een bezoek aan de apotheek is het handig om een checklist mee te nemen:
- Recept van huisarts of specialist
- Medicatieoverzicht
- Labuitslagen (indien relevant)
OTC- versus receptplichtige regels
Amiloride valt onder de Rx-regelgeving, wat betekent dat het niet als OTC verkrijgbaar is. Het is belangrijk om patiënten te waarschuwen voor mogelijke online aankopen buiten de EU, omdat hier een verhoogd risico op namaakproducten bestaat.
Hieronder volgt een korte tabel die het verschil tussen Rx en OTC in Nederland weergeeft:
| Type | Beschikbaarheid in Nederland |
|---|---|
| Rx (receptplichtig) | Ja |
| OTC | Nee |
Volgens de Zorgverzekeringswet dekt de basisverzekering voorgeschreven geneesmiddelen, maar de aanvullende verzekering kan hierin verschillen.
Werkingsmechanisme & farmacologie
Eenvoudige uitleg
Amiloride remt de epitheliale natriumkanalen (ENaC) in de distale tubulus en verzamelbuis van de nieren. Dit leidt tot een vermindering van natriumretentie en een toename van kaliumbehoud. Het lagere risico op hypokaliëmie is hierdoor mogelijk, maar het verhoogt eveneens het risico op hyperkaliëmie.
De ATC-classificatie voor amiloride is C03DB01.
Een eenvoudige infographic kan visueel verduidelijken hoe dit mechanisme werkt in de nierkanalen.
Klinische termen
Enkele belangrijke termen die in dit verband worden gebruikt zijn:
- ENaC (epitheliaal natriumkanaal): het kanaal waardoor natrium de cellen binnengaat.
- Natriuretisch effect: de vermindering van natrium in het lichaam.
- Kaliumretentie: het vasthouden van kalium in het lichaam.
- eGFR: geschatte glomerulaire filtratiesnelheid, een maat voor de nierfunctie.
- Hyperkaliëmie: een verhoogd kaliumgehalte in het bloed.
De farmacokinetiek omvat ook details zoals orale beschikbaarheid en werkingsduur. Een kleine tabel hieronder illustreert enkele farmacokinetische eigenschappen:
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Orale beschikbaarheid | 50-70% |
| Werkingsduur | 6-8 uur |
Indicaties & off-label gebruik
Amiloride is geïndiceerd voor de behandeling van oedeem en hypertensie. Vaak wordt het toegepast in combinatie met thiaziden. Bij hartfalen kan amiloride eveneens worden toegepast, maar met zorgvuldige titratie (tot 20 mg per dag).
Off-label toepassingen omvatten specifieke vormen van het Liddle-syndroom en andere aandoeningen gerelateerd aan natriumkanalen. De huisarts en cardioloog stemmen de therapie gezamenlijk af volgens de NHG-richtlijn, die ook aangeeft wanneer doorverwezen moet worden.
Hieronder een tabel met indicaties en startdoses:
| Indicatie | Startdosis | Monitoring |
|---|---|---|
| Oedeem | 5-10 mg per dag | Serumkalium, bloeddruk |
| Hypertensie | 5 mg per dag | Serumkalium, eGFR |
| Hartfalen | 5-20 mg per dag | Serumkalium, creatinine |
Belangrijkste klinische bevindingen
Klinische data toont aan dat amiloride het kaliumverlies vermindert en als kaliumsparend diureticum wordt gebruikt. Het risico op hyperkaliëmie is de belangrijkste zorg, waar regelmatig op gecontroleerd moet worden.
Studies tonen dat amiloride gunstig is voor de bloeddruk en oedeem wanneer het wordt gecombineerd met thiaziden. Het heeft minder effect op lipiden in vergelijking met sommige andere diuretica.
Monitoring dient uitkomsten zoals serumkalium, creatinine, eGFR, bloeddruk en vochtstatus in de gaten te houden. Hieronder een tabel met aanbevolen controlemomenten:
| Controlemoment | Tijdstip |
|---|---|
| Start | Bij initiatie van de behandeling |
| 1–2 weken | Na start therapie |
| 1 maand | Na dosisaanpassingen |
| Kwartaal | Tijdens langdurige therapie |
Matrix van alternatieven
Bij het overwegen van amiloride zijn er verschillende alternatieven om te vergelijken, zoals triamtereen, spironolacton en eplerenon. Elk middel heeft zijn eigen mechanisme, hyperkaliëmierisico, indicaties en bijwerkingen.
Bij hypertensie en oedeem kan de keuze tussen deze kaliumsparende middelen afhangen van comorbiditeiten, bijvoorbeeld bij hartfalen waarbij eplerenon of spironolacton kan worden overwogen.
Hieronder is een matrix-tabel die deze alternatieven vergelijkt:
| Middel | Mechanisme | Voor | Tegen | Monitoring |
|---|---|---|---|---|
| Amiloride | ENaC remming | Kaliumsparend | Risico op hyperkaliëmie | Serumkalium, eGFR |
| Triamtereen | ENaC remming | Goedkoop | Kan misselijkheid veroorzaken | Serumkalium |
| Spironolacton | Aldosteron antagonist | Effectief bij hartfalen | Hormonale bijwerkingen (gynecomastie) | Serumkalium, creatinine |
| Eplerenon | Aldosteron antagonist | Specificiteit | Duurder | Serumkalium |
Het is raadzaam om bij de keuze voor een middel een huisarts te raadplegen en rekening te houden met de NHG-richtlijnen en de individuele comorbiditeiten.
Veelgestelde vragen
Hoe snel werkt amiloride?
Amiloride begint binnen enkele uren te werken, maar het klinische effect op de vochtbalans kan enkele dagen duren voordat het merkbaar is.
Wanneer labcontrole?
Een labcontrole is doorgaans aanbevolen 1-2 weken na de start van de behandeling of bij dosiswijziging. Dit helpt om de effectiviteit van de medicatie te monitoren en om eventuele bijwerkingen op te sporen.
Kan ik kaliumsupplementen blijven gebruiken?
Het gebruik van kaliumsupplementen is meestal niet aan te raden zonder overleg met de arts, omdat amiloride de kaliumspiegels kan verhogen.
Huisartsen kunnen de volgende beslisboom gebruiken:
- Controleer of de patiënt amiloride gebruikt.
- Beoordeel de kalium- en creatinine niveaus.
- Bespreek het gebruik van kaliumsupplementen met de patiënt.
- Plan een labcontrole na 1-2 weken.
Voor meldingen van bijwerkingen adviseert het gebruik van bronnen zoals apotheek.nl en Lareb.
Aanbevolen visuele content
Om de informatie over amiloride toegankelijker te maken, wordt aanbevolen om de volgende visuele content te ontwikkelen:
- Infographic nierwerking (ENaC): Deze visual helpt patiënten begrijpen hoe amiloride werkt in de nieren.
- Interactietabel: Een interactieve webwidget die de interacties van amiloride met andere medicaties toont.
- Checklist voor startende patiënten: Duidelijke instructies voor patiënten die amiloride gaan gebruiken.
- Korte videotutorials: Voor apotheken en Huisartsenpost om het gebruik van amiloride te verduidelijken.
Voor de Nederlandse markt zijn aanvullend de volgende documenten ontwikkeld:
- Nederlandse bijsluiter
- NHG-patiëntenfolder
- Lareb-meldingengrafiek
Registratie & regulering
Amiloride is geregistreerd in nationale registers en heeft de ATC-code C03DB01. Sommige merken zijn nationaal geregistreerd en hebben geen centrale EMA-autorisatie voor alle markten. In Nederland houdt het CBG toezicht op de medicatie, die uitsluitend op recept beschikbaar is. Voor de veiligheid worden meldingen gedaan aan Lareb en de wettelijke geneesmiddelbewaking via EudraVigilance en de EMA.
De procedurestroom voor registratie en marktsurveillance omvat:
- Registratie van het medicijn
- Marktsurveillance
- Meldingssysteem voor bijwerkingen
Definitielijst
- CBG: College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
- EMA: European Medicines Agency
- EudraVigilance: Systeem voor het bewaken van medicijnveiligheid in de EU
Opslag & hantering
Bij de opslag van amiloride zijn er belangrijke richtlijnen te volgen:
- Bewaartemperatuur tussen 20-25°C.
- Beschermt tegen vocht en licht.
- Vermijd vriezen en hoge temperaturen.
De apothekers dienen:
- Batch- en expiratiedatum te registreren.
- Verlopen producten te retourneren voor vernietiging volgens lokale regels.
Checklist opslag
- Bewaar in originele verpakking.
- Buiten bereik van kinderen houden.
| Voorwaarde | Opslagconditie | Uitzonderingen |
|---|---|---|
| Blisterverpakking | 20-25°C | Geen uitzonderingen |
| Flessen | 20-25°C | Geen uitzonderingen |
Richtlijnen voor juiste toepassing
Voor huisartsen en apothekers zijn er praktische stappen voor de juiste toepassing van amiloride:
- Bevestig indicatie en contra-indicaties.
- Controleer baseline labs: kalium, creatinine, eGFR.
- Start met 5 mg, lagere dosis bij ouderen of nierschade.
- Controleer 1–2 weken na start of dosiswijziging.
- Geef instructies aan de patiënt over symptomen van hyperkaliëmie.
- Meld ernstige bijwerkingen aan Lareb.
Daarnaast is het belangrijk om de NHG-procedure voor doorverwijzing en samenwerking met apotheken te vermelden.
Protocol-takenlijst
- Indicatiecontrole
- Labmonitoring plannen
- Communicatie met de patiënt over bijwerkingen
| Stad | Regio | Levertijd |
|---|---|---|
| Amsterdam | Noord-Holland | 5–7 dagen |
| Rotterdam | Zuid-Holland | 5–7 dagen |
| Utrecht | Utrecht | 5–7 dagen |
| Den Haag | Zuid-Holland | 5–7 dagen |
| Groningen | Groningen | 5–9 dagen |
| Eindhoven | Noord-Brabant | 5–7 dagen |
| Tilburg | Noord-Brabant | 5–9 dagen |
| Almere | Flevoland | 5–9 dagen |
| Breda | Noord-Brabant | 5–9 dagen |
| Haarlem | Noord-Holland | 5–9 dagen |
| Arnhem | Gelderland | 5–9 dagen |
| Gouda | Zuid-Holland | 5–9 dagen |
Klantbeoordelingen
Ik gebruik Amiloride HCl 5 mg (Teva) voor mijn hoge bloeddruk, één tablet per dag. Bestelde het als amilorid zonder recept bij deze apotheek en de levering was snel en discreet verpakt. Mijn huisarts controleert mijn kaliumwaarden regelmatig, dat geeft vertrouwen.
Als terugkerende klant bestel ik Amiloride HCl tablet 5 mg van Centrafarm regelmatig voor oedeem. De site leverde zonder recept, de doos met 28 tabletten kwam snel en discreet en het middel werkt al jaren voor mij.