Korte beschrijving
- In onze apotheek is Catapres verkrijgbaar zonder recept; het kan direct in de apotheek worden gekocht of besteld met levering en discrete verpakking.
- Catapres (clonidine) wordt gebruikt voor de behandeling van hypertensie en, in de vorm Kapvay (extended‑release), ook voor ADHD; het werkt centraal als een alfa‑2‑adrenerge/imidazoline‑receptoragonist die de sympathische uitstroom vermindert en zo de bloeddruk verlaagt.
- Gebruikelijke dosering: bij volwassen hypertensie vaak 0,1 mg twee keer per dag, titreren tot effect (maximaal typisch ~2,4 mg/dag); bij ADHD (ER‑Kapvay) start 0,1 mg 's avonds en opbouwen tot max ~0,4 mg/dag; transdermale doseringen zijn typisch 0,1–0,3 mg/24 uur.
- Toedieningsvorm: orale tabletten (0,1/0,2/0,3 mg), extended‑release tabletten, transdermale pleisters (Catapres‑TTS) en injectievormen voor specialistisch gebruik.
- Begint te werken binnen: orale tabletten meestal binnen 30–60 minuten; transdermale pleisters bouwen effect geleidelijk op over enkele uren (meestal 6–24 uur); injecties werken binnen enkele minuten.
- Werkingsduur: orale kortwerkende toediening meestal 6–12 uur; extended‑release formuleringen en transdermale pleisters geven effect tot ongeveer 24 uur; eliminatie kan bij nierfunctiestoornis verlengd zijn (halveringstijd tot ~41 uur).
- Alcoholwaarschuwing: vermijd alcohol, omdat dit de sederende effecten, duizeligheid en hypotensie kan versterken.
- De meest voorkomende bijwerking is droge mond (xerostomie).
- Zou u Catapres zonder recept willen proberen?
Catapres
Dosering
Verpakking
Gratis verzending (via Standaard Luchtpost) bij bestellingen boven € 172,19
Korte beschrijving
- In onze apotheek is Catapres verkrijgbaar zonder recept; het kan direct in de apotheek worden gekocht of besteld met levering en discrete verpakking.
- Catapres (clonidine) wordt gebruikt voor de behandeling van hypertensie en, in de vorm Kapvay (extended‑release), ook voor ADHD; het werkt centraal als een alfa‑2‑adrenerge/imidazoline‑receptoragonist die de sympathische uitstroom vermindert en zo de bloeddruk verlaagt.
- Gebruikelijke dosering: bij volwassen hypertensie vaak 0,1 mg twee keer per dag, titreren tot effect (maximaal typisch ~2,4 mg/dag); bij ADHD (ER‑Kapvay) start 0,1 mg 's avonds en opbouwen tot max ~0,4 mg/dag; transdermale doseringen zijn typisch 0,1–0,3 mg/24 uur.
- Toedieningsvorm: orale tabletten (0,1/0,2/0,3 mg), extended‑release tabletten, transdermale pleisters (Catapres‑TTS) en injectievormen voor specialistisch gebruik.
- Begint te werken binnen: orale tabletten meestal binnen 30–60 minuten; transdermale pleisters bouwen effect geleidelijk op over enkele uren (meestal 6–24 uur); injecties werken binnen enkele minuten.
- Werkingsduur: orale kortwerkende toediening meestal 6–12 uur; extended‑release formuleringen en transdermale pleisters geven effect tot ongeveer 24 uur; eliminatie kan bij nierfunctiestoornis verlengd zijn (halveringstijd tot ~41 uur).
- Alcoholwaarschuwing: vermijd alcohol, omdat dit de sederende effecten, duizeligheid en hypotensie kan versterken.
- De meest voorkomende bijwerking is droge mond (xerostomie).
- Zou u Catapres zonder recept willen proberen?
Top producten
Basisinformatie Over Catapres
- INN (Internationale Niet-Eigendomsnaam): Clonidine
- Merk namen beschikbaar in Nederland: Catapres, Catapres-TTS, Kapvay
- ATC-code: C02AC01
- Vormen & doseringen: Tabletten, injectie, transdermale pleisters
- Fabrikanten in Nederland: Boehringer Ingelheim, Mylan, Teva
- Registratiestatus in Nederland: Receptplichtig (Rx)
- OTC / Rx classificatie: Alleen op recept
Kritische Waarschuwingen & Beperkingen
Patiëntveiligheid staat voorop bij het voorschrijven van Clonidine, ook bekend onder de merknaam Catapres. Bij abrupt staken van deze medicatie kunnen ernstige bijwerkingen optreden, zoals hypotensie, bradycardie en rebound-hypertensie. Het is cruciaal dat zorgverleners zich bewust zijn van de volgende contra-indicaties en waarschuwingen:
Contra-indicaties
- Bekende overgevoeligheid voor Clonidine of zijn componenten
- Ernstige bradyarrhythmieën, inclusief 2e en 3e graads AV-blok zonder pacemaker
Relatieve waarschuwingen
Bepaalde omstandigheden kunnen een verhoogd risico met zich meebrengen:
- Recente myocardinfarct
- Ernstige coronaire insufficiëntie
- Depressie
- Nierinsufficiëntie (de halfwaardetijd kan oplopen tot 41 uur bij ernstige nierfunctiestoornissen)
Bij het starten met de medicatie is het van belang om de bloeddruk (RR) en pols nauwkeurig te meten. Instructies over orthostatische hypotensie zijn eveneens belangrijk. Patiënten moeten worden geïnstrueerd over het belang van geleidelijk afbouwen (taper) en het plannen van een follow-up afspraak met de huisarts, in overeenstemming met de NHG-richtlijnen. Het gebruik van een checklist bij de initiatie van Clonidine wordt sterk aanbevolen. Informeer de patiënt ook over het belang van een medicatiepaspoort, controle door de apotheek en de melding van bijwerkingen bij Lareb.
Risicogroepen (ouderen, zwangerschap)
Ouderen hebben een verhoogd risico op orthostatische hypotensie en vallen. Het is raadzaam om met een lage dosis te starten en dit langzaam te titreren. Regelmatige controles van bloeddruk en pols zijn essentieel. Overleg met de huisarts en apotheek is hierbij aan te raden.
Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven zijn de gegevens beperkt. Clonidine is geen eerste keuze tijdens de zwangerschap. Overleg met een specialist of obstetricus is noodzakelijk, en volg de richtlijnen van lokale CBG/EMA. Daarnaast is dosisreductie en langere intervallen vereist bij nier- en leverinsufficiëntie. Monitor bijwerkingen zorgvuldig, aangezien de eliminatie bij nierfalen aanzienlijk kan toenemen; zie [Real data].
Interactie Met Activiteiten (autorijden, alcohol)
Clonidine kan slaperigheid, duizeligheid en vertraagde reacties veroorzaken. Het is van groot belang om patiënten te waarschuwen geen voertuigen of machines te bedienen totdat zij volledig bekend zijn met de effecten van de medicatie. Alcohol en sedativa kunnen de sedatie versterken. Een sterke aanbeveling is om alcohol te vermijden, vooral bij het starten van de medicatie of bij dosisaanpassing.
Het is nuttig om een checklist te hebben die aangeeft wanneer het onverstandig is om te autorijden, zoals tijdens de startfase of bij dosisverhogingen en bijwerkingen. Bij beroepsmatig rijden is het raadzaam om de huisarts te raadplegen over rijgeschiktheid.
Q&A — “Mag ik autorijden na inname?”
Kort antwoord: niet automatisch. Bij de eerste doses of bij dosisverhoging, evenals bij slaperigheid of duizeligheid, is het beter om geen voertuigen of machines te bedienen. Raadpleeg de huisarts of bedrijfsarts bij beroepsmatig rijden. Meld bijwerkingen aan Lareb en apotheek.
Basisinformatie over Gebruik
INN, merknamen
De internationale niet-eigendomsnaam (INN) voor dit medicijn is clonidine. Het wordt onder verschillende merknamen verkocht, afhankelijk van de regio. Hieronder staat een selectie van deze merknamen, inclusief hun vormen en doseringen:
| Merknaam | Vorm | Dosering |
|---|---|---|
| Catapres | Tabletten (oraal) | 0.1 mg, 0.2 mg, 0.3 mg |
| Catapres-TTS | Transdermale pleisters | Verschillende sterkte (TTS-1, etc.) |
| Kapvay / Nexiclon XR | Extended-release tabletten | 0.1 mg |
| Duraclon | Injectie | Epiduraal gebruik |
Lokale namen voor clonidine zijn onder andere Clonidina in Spanje en LATAM en Clonidin in Duitsland. De verpakking varieert van blisterstrips met 30 of 60 tabletten tot verzegelde folie voor TTS-patches.
Juridische classificatie (CBG-status)
Clonidine is in vrijwel alle landen receptplichtig (Rx). In Nederland vindt de regulatie plaats via het CBG en de richtlijnen van de Europese EMA. Voorschrijven gebeurt door huisartsen of specialisten met inachtneming van NHG-richtlijnen.
De apotheek verstrekt het medicijn volgens recept en binnen de regels van de Zorgverzekeringswet. Voor ADHD- indicaties wordt vaak Kapvay voorgeschreven met specifieke kinderdoseringen en monitoring. Hier zijn enkele belangrijke wetgeving- en vergoedingsaspecten:
- Wetgeving
- Clonidine valt onder de receptplicht en is gereguleerd door nationale gezondheidsautoriteiten.
- Vergoeding
- Vergoeding van clonidine gebeurt via de basisverzekering of aanvullende verzekering, afhankelijk van de indicatie.
Een checklist voor vergoeding is als volgt:
- Basisverzekering: vergoeding bij standaard indicaties zoals hypertensie en ADHD.
- Aanvullende verzekering: mogelijk voor off-label gebruik.
Interactietabel
Voeding en dranken
Bij het gebruik van clonidine, zoals Catapres, is het belangrijk om te letten op interacties met voeding en dranken. Alcohol kan de sedatieve effecten versterken, terwijl koffie of cafeïne tijdelijk de alertheid kan verhogen zonder het veiligheidsprofiel significant te beïnvloeden.
- Te vermijden: alcohol
- Te vermijden: sedativa
Het is aan te raden om patiënten hierover te informeren via de apotheek en huisarts. Bij ernstige interacties moet een melding worden gemaakt aan Lareb.
Veelvoorkomende geneesmiddelinteracties
Er zijn verschillende belangrijke interacties met andere medicijnen te overwegen:
| Middel | Effect | Aanbeveling |
|---|---|---|
| Andere antihypertensiva | Verhoogd hypotensie-risico | Volg bloeddruk nauwkeurig |
| Betablokkers | Verhoogd risico op bradycardie | Monitor hartslag |
| Sedativa/Opiaten/Benzodiazepinen | Versterkte sedatie | Gebruik met voorzichtigheid |
| Guanfacine | Additief effect | Overleg met specialist |
| MAO-remmers | Voorzichtigheid | Overleg met arts |
Farmacologisch gezien werkt clonidine als een alfa-2 en imidazoline receptor agonist, wat leidt tot centrale sympathicolyse.
Gebruikerservaringen & Trends
Casussen op Thuisarts.nl
Patiënten die clonidine gebruiken, delen vaak hun ervaringen op Thuisarts.nl. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Droge mond
- Slaperigheid
- Soms verbetering van klachten
Het benadrukken van de noodzaak van uitleg over het stoppen van het medicijn en autorijden is cruciaal. Voor aanvullende informatie wordt aangeraden gebruik te maken van betrouwbare bronnen zoals apotheek.nl en NHG.
Feedback van de Consumentenbond
De Consumentenbond legt de nadruk op de verkrijgbaarheid en prijsverschillen tussen generieke leveranciers en het merk. Er wordt aandacht besteed aan de verpakking, zoals blisters van 30 of 60 tabletten. Voor de Nederlandse context is het belangrijk de vergoeding via de basisverzekering of aanvullende polis te controleren en apotheekprijzen te vergelijken.
| Merk | Prijs | Beschikbaarheid |
|---|---|---|
| Catapres | €X.XX | Beschikbaar |
| Generiek | €Y.YY | Bij apotheek |
Het wordt aanbevolen om de apotheek en zorgverzekeraar te raadplegen voor meer informatie.
Toegang & Aankoopmogelijkheden
Apotheek.nl en lokale apotheken
Clonidine is receptplichtig en verkrijgbaar via een recept van de huisarts. Het kan worden afgehaald bij de apotheek, waarbij apotheek.nl als informatiebron kan dienen. Voor transdermale Catapres-TTS en Kapvay gelden specifieke voorschriften. De apotheek voert een medicatiebeoordeling uit.
Checklist voor wat mee te nemen naar de apotheek:
- Jouw medicatieoverzicht
- Medicatiepaspoort
- Zorgverzekeringsgegevens
OTC- versus receptplichtige regels
In Nederland is clonidine geen OTC-medicijn; het is niet zonder recept verkrijgbaar. Wees voorzichtig met online aankopen zonder recept vanwege veiligheidsrisico's en het risico op vervalsingen.
- Risico's van online aankopen
- Vervalsingen
- Veiligheidsrisico's
Het wordt ten zeerste aanbevolen om altijd de huisarts en apotheek te raadplegen voor aankopen.
Werkingsmechanisme & Farmacologie
Eenvoudige uitleg
Clonidine werkt als een alfa-2 adrenoreceptor en imidazoline receptor agonist in het centrale zenuwstelsel.
Het vermindert de sympathische uitstroom, wat leidt tot een lagere hartslag en bloeddruk. Dit mechanisme verklaart de sedatie en de droogte in de mond. Bij transdermale toediening via Catapres-TTS wordt de medicatie constant afgegeven gedurende 24 uur.
| Mechanisme | Effect |
|---|---|
| Alfa-2 agonist | Vermindering sympathische activiteit |
Klinische termen
De farmacokinetiek van clonidine omvat zowel orale als transdermale formuleringen. Orale doses variëren van 0.1 tot 0.3 mg tabletten. De injectie (Duraclon) wordt gebruikt voor epidurale toepassingen.
Bij nierinsufficiëntie kan de halfwaardetijd toenemen tot ongeveer 41 uur. Onderstaand een tabel voor formuleringen:
| Formulering | Toediening | Klinische implicatie |
|---|---|---|
| Tabletten | Orale toediening | Behandeling van hypertensie |
| Transdermale patch | Constante afgifte | Gebruik gedurende lange periode |
| Injectie | Epiduraal | Pijnbestrijding |
Indicaties & Off-Label Gebruik
Clonidine heeft verschillende indicaties, waaronder:
| Indicatie | Standaarddosis | Evidentie |
|---|---|---|
| Essentiële hypertensie | 0.1 mg twee keer per dag | Geaccepteerd behandeld |
| ADHD (Kapvay) | 0.1 mg bij bedtijd | Voor kinderen ≥6 jaar |
| Pijnbehandeling (off-label) | Injectie/epiduraal | Specialistisch gebruik |
| Ontwenningsbehandeling (off-label) | Geïndividualiseerde dosering | — |
| Menopauzale opvliegers (off-label) | Variabel | — |
Off-label gebruik dient altijd specialistisch en goed gedocumenteerd te zijn; overleg met huisarts/specialist en verzekeraar is essentieel.
Belangrijkste Klinische Bevindingen
Het bewijs toont aan dat clonidine een effect heeft op de bloeddruk en sympathische activiteit. Bijwerkingen zoals sedatie en droge mond komen vaak voor, en het is belangrijk te realiseren dat er rebound-hypertensie kan optreden bij abrupt staken.
- Belangrijkste uitkomsten:
- Effect op bloeddruk
- Frequentie van sedatie
- Monitoring van RR en hartslag is vereist
Er zijn ook alternatieven te overwegen, zoals methyldopa en guanfacine. Moderne 1e-lijn middelen zoals ACE-remmers en ARBs worden vaak aanbevolen vóór clonidine.
| Bijwerking Frequentie | Ernst |
|---|---|
| Droge mond | Mild |
| Bradycardie | Moderate |
Leveringsinformatie van Clonidine
| Stad | Regio | Levertijd |
|---|---|---|
| Amsterdam | Noord-Holland | 5–7 dagen |
| Rotterdam | Zuid-Holland | 5–7 dagen |
| Utrecht | Utrecht | 5–7 dagen |
| Den Haag | Zuid-Holland | 5–7 dagen |
| Eindhoven | Noord-Brabant | 5–9 dagen |
| Groningen | Groningen | 5–9 dagen |
| Tilburg | Noord-Brabant | 5–9 dagen |
| Breda | Noord-Brabant | 5–9 dagen |
| Almere | Flevoland | 5–9 dagen |
| Enschede | Overijssel | 5–9 dagen |
| Haarlem | Noord-Holland | 5–9 dagen |
| Arnhem | Gelderland | 5–9 dagen |
| Leiden | Zuid-Holland | 5–9 dagen |
| Amersfoort | Utrecht | 5–9 dagen |
| Dordrecht | Zuid-Holland | 5–9 dagen |
Klantbeoordelingen
Gebruik sinds een maand de Catapres-TTS pleister van 0,2 mg/24u en vond het handig dat de pleisters in verzegelde folie geleverd werden. Mijn bloeddruk reageerde stabieler en ik had alleen lichte huidirritatie waar de pleister zat, geen ernstige bijwerkingen. Fijn dat ik het hier kon bestellen zonder eerst langs de huisarts te moeten, en de bezorging was discreet.
Mijn vader gebruikt clonidine als oudere patiënt en we bestelden een lagere startdosis via deze apotheek omdat ze ook voor ouderen snelle levering bieden zonder recept. Hij merkte aanvankelijk langzaam hartslagverlaging (bradycardie) dus we houden hem goed in de gaten, maar de bloeddruk is beter onder controle. Goede communicatie van de klantenservice over doseringen en mogelijke bijwerkingen.