Chloroquine

Interactietabel

Voeding en dranken

Veelgestelde vragen zijn: Heeft eten invloed op de absorptie van chloroquine? Hoe zit het met alcoholconsumptie tijdens het gebruik? Het blijkt dat de opname van chloroquine door voedsel beperkt wordt beïnvloed. Echter, voor patiënten met maagklachten kan het nuttig zijn om chloroquine met voedsel in te nemen. Wat betreft alcohol, dat kan het risico op leverproblemen verhogen en bij sommige patiënten de bijwerkingen verergeren.

• Eten heeft beperkte invloed op de absorptie van chloroquine, maar bij maagklachten is het beter met voedsel in te nemen.
• Alcoholgebruik kan de bijwerkingen van chloroquine verergeren.

Veelvoorkomende geneesmiddelinteracties

Bij het gebruik van chloroquine zijn er enkele belangrijke aandachtspunten als het gaat om geneesmiddelinteracties. Er zijn aanzienlijke risico’s wanneer het samen wordt gebruikt met QT-verlengende middelen, zoals bepaalde fluoroquinolonen, macroliden, antipsychotica en sommige antiaritmica. Dit verhoogt het risico op torsades de pointes. Daarnaast zijn er interacties met middelen die de convulsiedrempel verlagen, zoals enkele antidepressiva.

Gebruikerservaringen & Trends

Casussen op Thuisarts.nl

Patiënten hebben veel vragen over chloroquine. Ze zijn vooral bezorgd over bijwerkingen zoals misselijkheid, huidjeuk en visusveranderingen. Ook is er vaak onduidelijkheid over reisprofylaxe. Alternatieven worden vaak gezocht, vooral vanwege bijwerkingen en resistentie tegen de standaardbehandelingen.

• Misselijkheid
• Huidjeuk
• Visusveranderingen
• Onzekerheid over gebruik voor reisprofylaxe

Feedback van de Consumentenbond

Tijdens de COVID-periode is de zorg rond off-label gebruik van chloroquine toegenomen. Er is veel nadruk gelegd op de risico's en het belang van voorschrift. Uit rapporten van Lareb blijkt dat ernstige bijwerkingen vaak worden gemeld. Het advies is om bijwerkingen altijd te melden aan Lareb en huisarts of apotheek te informeren.

• 29% van de meldingen betreffen ernstige bijwerkingen.
• 82% van de patiënten is ontevreden over de informatievoorziening.
• Bijwerkingen moeten altijd gepubliceerd worden via Lareb.

Toegang & Aankoopmogelijkheden

Apotheek.nl en lokale apotheken

In Nederland kan chloroquine uitsluitend op voorschrift worden verkregen. Apotheek.nl biedt uitgebreide voorlichtingspagina’s en informatie over de beschikbaarheid. Huisartsen zijn verantwoordelijk voor het uitgeven van de recepten, en apothekers geven advies over mogelijke interacties en monitoring. Reizigersklinieken kunnen soms alternatieven of richtlijnen voor profylaxe aanbieden.

• Overleg met huisarts over de noodzaak van chloroquine.
• Bezoek apotheek.nl voor actuele beschikbaarheid.
• Vraag de apotheker naar toelichting over interacties.

OTC- versus receptplichtige regels

Chloroquine is wereldwijd receptplichtig. Kruidvat en andere over-the-counter ketens verkopen geen voorgeschreven vormen. E-recepten zijn verplicht, evenals het bijhouden van afleverrecords. Apothekers geven ook advies over het veilig bewaren van chloroquine.

• Controleer vergoeding via de Zorgverzekeringswet.
• Meestal niet vergoed door basisverzekering zonder medische indicatie.

Werkingsmechanisme & Farmacologie

Eenvoudige uitleg

Chloroquine werkt als een zwakke base en stapelt zich op in lysosomen en parasitaire vacuolen. Het remt de polymerisatie van heem door Plasmodium, wat leidt tot een toxische ophoping van heem in de parasiet, waardoor deze sterft. Dit mechanisme maakt het een effectief medicijn tegen malaria.

• Lysosoom: Celorganel dat helpt bij het afbreken van afvalstoffen.
• Heme detox: Proces waarbij heem wordt afgebroken.
• P. falciparum resistentie: Resistentie van malaria tegen chloroquine door mutaties.

Klinische termen

De ATC-code voor chloroquine is P01BA01, wat het classificeert als een antimalariamiddel. Het heeft een lange halfwaardetijd en accumulateert in diverse weefsels, waaronder de retina. Vanwege de smalle therapeutische venster is het cruciaal om regelmatig op interacties te controleren, vooral op het gebied van QT-effecten.

Indicaties & Off-Label Gebruik

Chloroquine is goedgekeurd voor verschillende indicaties, zoals acute malaria, reumatoïde aandoeningen zoals SLE, en amebiasis. De gebruiksduur en standaarddosering zijn essentieel om in overweging te nemen.

Het off-label gebruik van chloroquine tijdens COVID-19 is sterk afgeraden door gerenommeerde instanties zoals de EMA, met name vanwege het gebrek aan effectiviteit en verhoogde risico’s. Het CBG en NHG in Nederland volgen deze richtlijnen. Regelmatige controle van de ogen (baseline en jaarlijks) en ECG-bewaking is aan te raden bij langdurig gebruik.

Belangrijkste Klinische Bevindingen

Klinische bevindingen over chloroquine zijn cruciaal voor zowel artsen als patiënten. Interesse in de effectiviteit en veiligheid van dit medicijn is de laatste jaren toegenomen, vooral gezien de toenemende resistentie tegen malaria in verschillende regio's. De kernpunten uit de literatuur en richtlijnen zijn als volgt:

• Daling van klinisch gebruik voor malaria in veel regio's door resistentie.
• Artemisinine-combinatietherapie is eerstelijnsbehandeling waar resistentie aanwezig is.
• Belangrijkste veiligheidsbevindingen omvatten retinopathie bij langdurig gebruik.
• Cardiomyopathie is een risico bij hoge doses of overdosering.
• Levensbedreigende aritmieën kunnen optreden door overdosis chloroquine.
• Langdurig gebruik vereist regelmatig oogonderzoek.
• Rapportage van verdachte bijwerkingen is essentieel, zoals benadrukt door Lareb en NHG.

Monitoringaanbevelingen

Een goede monitoring van patiënten die chloroquine gebruiken is van groot belang om zowel bijwerkingen als de effectiviteit van de behandeling te waarborgen. De volgende monitoringaanbevelingen zijn vastgesteld:

• Uitvoeren van een baseline oogonderzoek bij start van de behandeling.
• Periodieke visus- en scotometrie, vooral bij patiënten die het medicijn langer dan vijf jaar gebruiken.
• ECG bij risicopatiënten om tijdig hartproblemen te signaleren.

De nadruk ligt op het belang van het rapporteren van verdachte bijwerkingen. Lareb en het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) moedigen zorgverleners aan om zorgvuldig te rapporteren over eventuele bijwerkingen van chloroquine, vooral gezien de potentiële risico's bij langdurig gebruik en hoge doseringen.

Stedenlevering van Chloroquine