Disulfiram

Basisinformatie over Disulfiram

INN (International Nonproprietary Name)	Disulfiram (N,N,N',N'-tetraethylthiuram disulfide)
Merknamen beschikbaar in Nederland	Antabuse, Esperal, Teturam, NozoL, Disulint
ATC Code	P03AA01
Vormen & doseringen	Tabletten 100/250/500 mg, zeldzame implantaten (800 mg Esperal)
Fabrikanten in Nederland	Sanofi, Teva, Aurobindo
Registratiestatus in Nederland	Receptplichtig (Rx)
OTC / Rx classificatie	Receptplichtig

Kritische Waarschuwingen & Beperkingen

Bij het gebruik van disulfiram is het cruciaal om te focussen op de belangrijkste veiligheidsnota’s en bescherming van de patiënt. Dit medicijn veroorzaakt een acute disulfiram-ethanolreactie als er alcohol wordt ingenomen. De gevolgen hiervan kunnen ernstig zijn, waaronder heftige flushing, misselijkheid, tachycardie, en soms zelfs cardiovasculaire complicaties. Absoluut contra-indicaties voor gebruik:

• Bekende hypersensitiviteit
• Ernstige lever- of nierinsufficiëntie
• Recente alcoholinname (<12 uur)
• Onbehandelde psychose
• Zwangerschap en borstvoeding

Het is belangrijk om leverfuncties te monitoren vóór de start van de behandeling en regelmatig daarna. Indien er een stijging van transaminasen optreedt, dient men onmiddellijk te stoppen en door te verwijzen. In Nederland is het aan te raden om de NHG-richtlijnen te volgen en in overleg te treden met de huisarts. Bij ernstige bijwerkingen is het noodzakelijk om deze te melden aan Lareb en de relevante CBG/EMA-regelgeving in acht te nemen. Veiligheidstips voor patiënten: - Draag altijd een medicatiepasje. - Informeer uw tandarts of barpersoneel over het gebruik van disulfiram. - Vermijd alle alcoholhoudende producten, zoals sauzen, cologne en medicijnen met ethanol. Een checklist voor het gebruik kan helpen bij het naleven van deze richtlijnen en het waarborgen van de veiligheid.

Risicogroepen (ouderen, zwangerschap)

Bepaalde risicogroepen verdienen extra aandacht bij het gebruik van disulfiram. Ouderen hebben een verhoogd risico op hepatotoxiciteit en sedatie, waardoor het verstandig is om met een lagere dosis te beginnen en extra labcontroles uit te voeren. Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, is disulfiram relatief contra-geïndiceerd. In zulke gevallen dient de behandeling alleen gestart te worden na zorgvuldige overweging door een gespecialiseerde arts. Verder is het belangrijk om diabetes en epilepsie nauwkeurig te volgen. Risicogroepen en aanpassingsmaatregelen:

• Ouderen: lagere aanvangsdosis en extra controles
• Zwangerschap: alleen behandelen na zorgvuldige weging
• Diabetes en epilepsie: nauwe follow-up vereist

Interactie met Activiteiten (autorijden, alcohol)

De effecten van disulfiram kunnen slaperigheid, duizeligheid en concentratieproblemen veroorzaken. Daarom is het aan te raden om geen auto te rijden of operationele werkzaamheden uit te voeren als deze klachten zich voordoen. Alcoholconsumptie is absoluut verboden; zelfs kleine hoeveelheden kunnen ernstige reacties veroorzaken. Een checklist met “wat te vermijden” kan hierbij nuttig zijn, waaronder alcoholhoudende tandpasta, sauzen en aftershave.

Q&A — “Mag ik autorijden na inname?”

Kort antwoord: Het wordt niet aanbevolen om te autorijden als er slaperigheid, duizeligheid of concentratiestoornissen worden ervaren. Volg altijd het advies van de huisarts en de geneesmiddelenbijsluiter; meld klachten aan uw apotheek.

Basisinformatie over Gebruik

Disulfiram, bekend als N,N,N',N'-tetraethylthiuram disulfide, speelt een cruciale rol bij de behandeling van alcoholafhankelijkheid. Dit medicijn, geregistreerd onder het ATC-code P03AA01, heeft meerdere merknamen, waaronder Antabuse, Esperal, Teturam, NozoL en Disulint. De toepassing van disulfiram richt zich vooral op het indammen van alcoholconsumptie door een aversieve reactie uit te lokken wanneer alcohol wordt ingenomen. Het is beschikbaar in verschillende tabletvormen van 100, 250 en 500 mg, en zeldzamer als implantaat van 800 mg (Esperal). Deze geneesmiddelen zijn receptplichtig in zowel Nederland als de EU, en volgens apotheek.nl is de distributie beperkt tot apotheken, en kunnen ze niet bij winkelketens zoals Kruidvat worden aangeschaft. De vergoeding van disulfiram op aanvraag is afhankelijk van de Zorgverzekeringswet en het beleid van de zorgverzekeraar. Dit betekent dat het belangrijk is om bij indicatie navraag te doen bij de eigen verzekeraar.

Vorm	Versterkingen	Verpakking
Tablet	100 mg, 250 mg, 500 mg	Blister of fles (10-50)
Implantaat	800 mg (Esperal)	Implantaat

INN, merknamen

Disulfiram is de internationale niet-propriëtaire naam (INN) die wereldwijd wordt gebruikt. Veelgezochte termen zijn onder andere Antabuse en Esperal, aangezien deze merknamen bekend zijn in de zoekopdrachten naar het geneesmiddel. Lokale fabrikanten zoals Sanofi, Teva, Aurobindo en Sterling produceren verschillende varianten en pakketten van disulfiram. Dit variëert per land en kan verschillende sterkte, formuleringen en verpakkingen omvatten, waarbij het belangrijk is om te controleren welk product beschikbaar is in de lokale apotheek.

Juridische classificatie (CBG-status)

Disulfiram valt onder de Rx-only classificatie in Nederland, wat betekent dat het slechts op recept verkrijgbaar is. De controle op dit medicijn is onderworpen aan regelgeving van het CBG en toezicht door de EU-EMA. Bijwerkingen dienen verplicht te worden gemeld aan Lareb, terwijl zorgverleners zich dienen te houden aan bepaalde richtlijnen. Een korte checklist voor voorschrijven omvat: artsen, psychiaters en gespecialiseerde verslavingszorgprofessionals.

Interactietabel

Bij gebruik van disulfiram, ook bekend als Antabuse, is het cruciaal om aandacht te besteden aan mogelijke interacties met voeding, dranken en geneesmiddelen. Alcohol is een absolute no-go; dit omvat ook verborgen bronnen in bereide maaltijden en cosmetica. De combinatie van disulfiram en alcohol kan leiden tot ernstige reacties, dus het vermijden van deze stof is essentieel. Hetzelfde geldt voor diverse geneesmiddelen. Er is een verhoogde kans op sedatie bij psychofarmaca, en er zijn mogelijke interacties met anticoagulantia zoals warfarine. Overleg bij twijfel altijd met de apotheker of huisarts.

Interactivestof	Risico	Aanbevolen actie
Alcohol	Hoog	Vermijden
Warfarine	Gemiddeld	Dosering aanpassen
Psychofarmaca	Hoog	Monitor
Isoniazide	Gemiddeld	Vermijden
Anticonceptiva	Laag	Overleg met arts

Voeding en dranken

Bij het gebruik van disulfiram is het belangrijk om extra alert te zijn op bepaalde voeding en dranken. Hier zijn enkele producten die vermeden moeten worden:

• Alcoholhoudende biertjes (enkele bevatten sporen)
• Azijnhoudende dressings
• Tandpasta met alcohol
• Cosmetica met ethanol

Bij het boodschappen doen, is het goed om een checklist bij de hand te hebben. Dit helpt om ervoor te zorgen dat er geen onbewuste blootstelling aan alcohol plaatsvindt.

Veelvoorkomende geneesmiddelinteracties

Disulfiram kan ernstige interacties veroorzaken met een aantal medicijnen. Het is cruciaal om waakzaam te zijn bij gebruik van psychotrope medicatie, anticoagulantia en medicijnen voor diabetes. Neem altijd de volgende acties:

• Overleg regelmatig met de apotheker
• Bewaak de effecten van anticoagulantia zoals warfarine
• Controleer op verhoogde sedatie bij psychofarmaca

Voor meer informatie en goed advies is apotheekreview (apotheek.nl) een nuttige bron bij medicatievragen.