Ilosone

Kritische Waarschuwingen & Beperkingen

Voor het gebruik van Ilosone, dat de actieve stof erythromycin bevat, is het cruciaal om goed op de hoogte te zijn van de bijbehorende veiligheidsinformatie. Dit medicijn wordt alleen op voorschrift verstrekt en valt onder de categorie Prescription-Only (Rx) in de EU en Nederland.

Belangrijke waarschuwingen voor gebruikers van erythromycin zijn onder andere:

• Risico op hepatotoxiciteit: stop met gebruik bij symptomen zoals misselijkheid, braken, geelzucht of donkere urine.
• Een eerdere geschiedenis van cholestatische icterus fungeert als een contra-indicatie voor gebruik.
• Er is ook een mogelijkheid voor QT-verlenging, wat vooral relevant is voor mensen die een macrolide-gevoelige QT-verlenging hebben.

Neem bij tekenen van anafylaxie of ernstig leverlijden direct contact op met de huisarts of de eerste hulp.

In de Nederlandse gezondheidscontext is het van belang om de richtlijnen van het NHG te raadplegen en alle medicatie-interacties te bespreken met de huisarts. Apothekers in Nederland, zoals te vinden op apotheek.nl, kunnen ook helpen bij het controleren van medicijninteracties. Bij het gebruik van estolaat-preparaten is extra voorzichtigheid geboden bij patiënten met leverziekten.

Voor gebruik is er een checklist nuttig voor patiënten die moet worden doorlopen:

• Allergieën
• Leverziekte
• Medicatie-lijst
• Zwangere of borstvoedinggevende vrouwen

Bij ernstige diarree of geelzucht wordt aangeraden om de huisarts te bellen en de medicatie te stoppen. Het is ook verstandig om een medicatiepaspoort en een lijst met medicijnen mee te nemen tijdens het consult.

Risicogroepen (ouderen, zwangerschap)

Ouderen hebben een verhoogd risico op leverbijwerkingen en andere interacties door polyfarmacie. Het is van belang om leverfuncties en electrocardiogrammen te monitoren, vooral bij een verhoogd risico op QT-verlenging. Voor patiënten met nier- of leverfunctiestoornissen is voorzichtigheid geboden; in het geval van milde nierinsufficiëntie is dosisaanpassing meestal niet nodig, maar is leverlijden een absolute contra-indicatie.

Bij zwangerschap en borstvoeding moet erythromycin alleen worden voorgeschreven indien er een duidelijke indicatie is. Overleg altijd met een verloskundige of arts; er zijn negatieve associaties met sommige zoutvormen, zoals estolaat, en het gebruik van veiligere alternatieven is volgens de NHG obstetrische richtlijnen aan te raden. Een consult met huisarts of verloskundige is altijd aanbevolen.

Interactie met activiteiten (autorijden, alcohol)

Erythromycin zelf veroorzaakt doorgaans geen sedatie, maar bij bijwerkingen zoals duizeligheid of ernstige misselijkheid is het raadzaam om geen voertuigen te besturen of machines te bedienen. Alcohol daarentegen kan het risico op maag-darmpijn verhogen en symptomen maskeren, vooral bij leverklachten. Het is aan te raden om alcohol te vermijden in deze situaties.

De combinatie van erythromycin met middelen die het QT-interval verlengen kan het risico op aritmie's verhogen, dus pas op bij gelijktijdig gebruik van bepaalde anti-aritmica, antipsychotica of bepaalde statines.

Een nuttige checklist voor activiteiten om in gedachten te houden:

• Autorijden is toegestaan, tenzij duizeligheid optreedt.
• Vermijd alcohol bij leverklachten.
• Vermijd werk met gevaarlijke machines bij ernstige GI-klachten.

Q&A — “Mag ik autorijden na inname?”

Meestal is het veilig om te rijden, omdat erythromycin doorgaans geen slaperigheid veroorzaakt. Echter, rij niet als er sprake is van duizeligheid, ernstige misselijkheid, of andere bijwerkingen die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden. Bij twijfel over leverproblemen of ernstige bijwerkingen, stop de medicatie en raadpleeg direct de huisarts. Voor werkzaamheden met verhoogd risico, zoals vrachtvervoer of het bedienen van machines, is overleg met een arts of werkgever aan te raden.

Checklist voor veilig autorijden na inname:

• Niet rijden bij duizeligheid.
• Vermijd alcohol.
• Raadpleeg uw huisarts bij onduidelijkheid.

Basisinformatie over Gebruik

Erythromycin, ook bekend onder de internationale niet-geregistreerde naam (INN), is een belangrijk antibioticum dat vaak voorgeschreven wordt voor verschillende infecties. Het wordt echter voornamelijk erkend onder verschillende merknamen. Een van de bekendste merkvarianten is Ilosone. Hoewel Ilosone in de Verenigde Staten niet meer beschikbaar is, zijn er tal van generieke versies op de markt. Erythromycin staat onder ATC-code J01FA01, wat aangeeft dat het behoort tot de groep van macrolide-antibiotica.

De juridische classificatie van erythromycin is Rx-only in de meeste regio's, waaronder de EU en Nederland. In Nederland bepaalt het CBG samen met de EMA de registratie en regulatie van het gebruik. NHG-adviezen geven richtlijnen voor eerstelijns gebruik. Apotheken zijn verantwoordelijk voor het controleren van interacties en het verstrekken van de benodigde informatie aan patiënten.

Regio	Merknaam	ATC-code
Verenigde Staten	Ilosone	J01FA01
Verenigd Koninkrijk	Erythrocin	J01FA01
Internationaal	Ery‑Ped, Eryc, E.E.S.	J01FA01

INN, merknamen

De internationale niet-geregistreerde naam is erythromycin, en de belangrijkste merkvarianten zijn:

• Ilosone (historisch)
• Erythrocin
• Ery‑Ped
• Eryc
• E.E.S. 200/400

De verpakking van erythromycin kan variëren, net als de zoutvormen zoals estolaat, ethylsuccinaat en stearaat. Deze factoren hebben invloed op de tolerantie en smaak, vooral bij pediatrisch gebruik. Het is raadzaam dat patiënten de verpakking en bijsluiter goed bewaren voor toekomstige referentie.

Juridische classificatie (CBG-status)

In Nederland en vele andere landen is erythromycin vrijwel altijd receptplichtig (Rx). Het CBG houdt toezicht op de registratie en de bijsluiters volgen de richtlijnen van de EMA en CBG. Patiënten wordt aangeraden om hun recept goed te bewaren en bij aankoop te controleren op de generieke naam (erythromycin).

Bij herhaalrecepten is de huisarts verantwoordelijk volgens NHG-richtlijnen. Voor buitenlandse aankopen is het belangrijk om op te passen voor niet-geregistreerde producten, aangezien er kwaliteitsrisico's aan verbonden zijn.

Een checklist voor patiënten bij consultaties kan het volgende bevatten:

• Controleer op interacties met andere medicatie
• Bewaar het recept
• Neem eventuele bijsluiters mee op reis

Het is cruciaal om bewust te zijn van deze aspecten als men erythromycin overweegt, omdat dit medicijn goed gereguleerd is en zorgvuldig gebruik vereist.

Interactietabel

Bij het gebruik van erythromycin, ook wel bekend als Ilosone, is het belangrijk om bewust te zijn van de mogelijke interacties met andere medicijnen. Erythromycin remt het enzym CYP3A4, wat leidt tot verhoogde plasmaconcentraties van verschillende geneesmiddelen zoals statines, warfarine, bepaalde benzodiazepinen, anti-aritmica en andere macrolide-gevoelige medicaties. Hieronder een overzicht van de belangrijkste interacties:

Andere medicatie	Type interactie	Klinische impact	Advies
Statines	Verhoogde plasmaconcentratie	Risico op myopathie/rhabdomyolyse	Dosisaanpassing overwegen
Warfarine	Verhoogde INR	Verhoogd bloedingsrisico	Regelmatige INR-controle
Digoxine	Verhoogde niveaus	Risico op toxiciteit	Monitoring van digoxineniveau's
Bepaalde benzodiazepinen	Verhoogde sedatie	Verhoogd risico op bijwerkingen	Vermijd combinatie waar mogelijk
Antipsychotica/anti-aritmica	QT-verlenging	Risico op hartritmestoornissen	ECG-monitoring adviseren

Bij de inname van erythromycin zijn er ook enkele belangrijke voedings- en drankinteracties om in gedachten te houden:

• Vermijd grapefruit - dit kan de CYP3A4 activiteit verlagen en de werking van erythromycin beïnvloeden.
• Beperk alcoholconsumptie, vooral bij bestaande gastro-intestinale of leverklachten.
• Neem erythromycin met voedsel om mogelijke maagklachten te verminderen.

Het is altijd raadzaam om de medicijnlijst te laten controleren door een apotheker. De huisarts of arts beslist over een tijdelijke stop van eventueel interacterende middelen.

Voeding en dranken

Erythromycin kent geen verplichte voedingsbeperkingen, maar er zijn enkele aandachtspunten te overwegen. Grapefruitproducten kunnen interacties met CYP3A4 veroorzaken, dus deze moeten worden vermeden. Ook alcohol kan bestaande leverklachten verergeren en dient beperkt te worden. Voor patiënten met maagklachten wordt aangeraden om het medicijn met voedsel in te nemen, waardoor gastro-intestinale klachten mogelijk verminderd worden.

Voor orale suspensies geldt dat goede schudtechniek belangrijk is en dat sommige na reconstitutie gekoeld moeten worden. Het is essentieel om altijd de bijsluiter door te nemen voor specifieke instructies.

• Vermijd grapefruit.
• Beperk alcoholinname.
• Neem met voedsel bij misselijkheid.

Veelvoorkomende geneesmiddelinteracties

De interacties waarover patiënten moeten worden geïnformeerd, zijn onder andere de volgende:

• Statines: Verhoogd risico op myopathie of rhabdomyolyse door verhoogde plasmaconcentraties.
• Warfarine: Verhoogt de INR, met een verhoogd risico op bloedingen.
• Digoxine: Verhoogt de plasma-niveaus en kan leiden tot toxiciteit.
• Antipsychotica/anti-aritmica: Risico op QT-verlenging en hartritmestoornissen.
• Gelijktijdige macroliden: Verhoogt het risico op bijwerkingen.

Patiënten met polyfarmacie dienen altijd hun actuele medicatielijst door een apotheker te laten controleren. Dit voorkomt ongewilde interacties en verhoogt de veiligheid van hun medicijngebruik.

Geneesmiddel	Actie
Statines	Dosisaanpassing of stopzetting overwegen
Warfarine	Regelmatige INR-controle plannen
Digoxine	Monitoren op toxiciteit
Antipsychotica/anti-aritmica	ECG-monitoring adviseren

Bij complicaties is het aan te raden om consult met een specialist te overwegen.

Leveringstijden in Nederland

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5-7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5-7 dagen
The Hague	Zuid-Holland	5-7 dagen
Utrecht	Utrecht	5-7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5-7 dagen
Groningen	Groningen	5-7 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5-9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5-9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5-9 dagen
Amersfoort	Utrecht	5-9 dagen
Apeldoorn	Gelderland	5-9 dagen
Leiden	Zuid-Holland	5-9 dagen
Arnhem	Gelderland	5-9 dagen
Dordrecht	Zuid-Holland	5-9 dagen
Zwolle	Overijssel	5-9 dagen