Rebetol

Basisinformatie Over Rebetol

International Nonproprietary Name (INN)

Ribavirin

Merk- en verpakkingsnamen

Merknaam	Verkrijgbaar in landen	Typische Verpakking / Sterktes
Rebetol	VS, VK, EU, Canada	Capsules: 200 mg; Orale oplossing: 40 mg/mL
Ibavyr	Australië, Nieuw-Zeeland	Tabletten: 200 mg, 400 mg
Virazole	Globaal (met name Canada, Italië)	Inhalatie-oplossing, verschillende sterktes
Copegus	EU, Zwitserland, Midden-Oosten	Tabletten: 200 mg
Ribasphere	VS	Tabletten: 200 mg, 400 mg, 600 mg

ATC-code

J05AP01 — *J* (Antimicrobiële middelen voor systemisch gebruik), *J05* (Antivirale middelen voor systemisch gebruik), *J05A* (Direct werkende antivirale middelen), *J05AP* (Nucleosiden en nucleotiden, excl. reverse transcriptase-remmers), *J05AP01* (Ribavirine)

Vormen en doseringen

Doseringsvorm	Sterktes	Opmerkingen
Capsule/tablet	200 mg, 400 mg	Rebetol, Ibavyr, enz.
Orale oplossing	40 mg/mL	Rebetol
Inhalatie-oplossing	6 g/100 mL, enz.	Virazole (voor RSV enz.)

Lokale fabrikanten en leveranciers

• *MSD (Merck Sharp & Dohme):* Hoofdfabrikant van Rebetol in de VS/EU.
• *Roche:* Copegus merk in Europa.
• *Andere generieke leveranciers:* Apotex, Teva, Mylan (regionale varianten bestaan).

Registratiestatus in Nederland

- Goedgekeurd door FDA, EMA, Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (VK) en andere belangrijke instanties voor gebruik in combinatie met peginterferon/interferon bij chronische hepatitis C. - In Nederland: geregistreerd en vergoed onder ANMDMR als “Rebetol 200 mg capsule”. - Niet verkrijgbaar als OTC in enig land; receptcontrole is universeel.

Classificatie

- Receptplichtig (Rx)

Belangrijkste Waarschuwingen & Beperkingen

Risicogroepen (ouderen, zwangerschap)

Prioriteit: veiligheid. Het gebruik van Rebetol (INN: ribavirine) brengt aanzienlijke risico's met zich mee, vooral voor kwetsbare groepen. - Zwangerschap: Rebetol is sterk teratogeen. Dit betekent dat zwangerschap een absolute contra-indicatie is. Zowel vrouwelijke als mannelijke partners moeten effectieve anticonceptie gebruiken tijdens de behandeling en tot 6 maanden na beëindiging van de therapie. - Ouderen: Patiënten van ouder leeftijd of zij met verminderde nierfunctie (CrCl <50 mL/min) vereisen intensieve monitoring en vaak dosisaanpassing. - Ernstige comorbiditeiten: Bij patiënten met ernstige comorbiditeit of hematologische stoornissen is zorgvuldige controle absoluut noodzakelijk. Het is cruciaal dat artsen, waaronder huisartsen en specialisten (hepatologen), behandelingsbeslissingen coördineren. Volg de NHG-richtlijnen voor medicatieveiligheid, en verwijs tijdig bij alarmsymptomen. Voor pretherapiescreening kan de volgende checklist worden gebruikt: - Zwangerschapstest - Bloedbeeld - Nierfunctie - Psychiatrische evaluatie

Interactie Met Activiteiten (Autorijden, Alcohol)

Het gebruik van Rebetol kan bijwerkingen zoals vermoeidheid, duizeligheid en visusklachten met zich meebrengen. Patiënten moeten worden gewaarschuwd voordat ze autorijden of machines bedienen. Alcohol kan het risico op leverstress verhogen en complicaties van de therapie verergeren. De NHG-aanbevelingen raden aan de consumptie van alcohol te vermijden of sterk te beperken tijdens de behandeling. Bijwerkingen zoals depressie of irritatie vereisen ook zorgvuldigheid bij risicovolle activiteiten. Documenteer informatie over rijgeschiktheid in het medisch dossier. Communicatie met de patiënt en huisarts is van groot belang. Een checklist voor veiligheidsadvies bij start kan het volgende omvatten: - Fysieke en mentale staat - Doseschema - Alcoholconsumptie

Doseringsgids

Standaardregimes (volgens NHG-richtlijnen)

Bij de behandeling van chronische hepatitis C is het essentieel om de juiste dosering te bieden, afhankelijk van het lichaamsgewicht. Voor volwassenen met een gewicht van minder dan 75 kg geldt een standaarddosering van 1000 mg per dag, verdeeld in 400 mg 's ochtends en 600 mg 's avonds. Voor volwassenen van 75 kg of meer is de dosering verhoogd naar 1200 mg per dag, verdeeld in 600 mg in de ochtend en avond. Behandeling moet altijd in combinatie met peginterferon of interferon plaatsvinden. De standaard behandelingsduur is meestal 24 weken voor genotypen 2 en 3, terwijl genotypen 1, 4, 5, en 6 een behandelingsduur van 48 weken vereisen.

Voor kinderen geldt een gewichtsgedoseerde benadering van 15 mg/kg per dag, verdeeld over meerdere doses, en bij voorkeur tijdens de maaltijd. In Nederland is het belangrijk dat de initiële behandeling door een specialist wordt uitgevoerd, terwijl de huisarts de monitoring volgens NHG-richtlijnen opvolgt.

Gebruik een tabel om de dosis te berekenen per gewicht en een overzicht van de behandelingsduur en combinaties aan te bieden.

Aanpassingen bij comorbiditeiten

Bij patiënten met nierinsufficiëntie, gedefinieerd als een creatinineclearance (CrCl) van minder dan 50 mL/min, wordt het sterk aanbevolen om de dosis te vermijden of te halveren. Bij ernstige leverdecompensatie is het gebruik van ribavirine niet aanbevolen. Oudere patiënten en die met cardiovasculaire of psychiatrische comorbiditeiten hebben vaak baat bij lagere startdoses en vereisen intensieve monitoring van bloedwaarden, zoals Hb, reticulocyten en leverfuncties. Indien er sprake is van ernstige hemolytische anemie, moet de dosis worden verlaagd of gestopt in overleg met een specialist.

In Nederland controleren huisartsen en apotheken interacties en laboratoriumwaarden via huisartsinformatiesystemen en verwijzen zo nodig door naar een ziekenhuis bij afwijkende waarden. Het toepassen van een checklist voor dosisaanpassingen en een flowchart voor beslismomenten kan nuttig zijn in deze situaties.

Q&A — “Wat te doen bij een vergeten dosis?”

Als een dosis wordt vergeten, neem deze dan zo snel mogelijk in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; neem nooit dubbel. Houd een record bij van gemiste doses en informeer uw huisarts of specialist bij herhaaldelijke missers. Bij acute twijfels kan contact opgenomen worden met apotheek.nl of uw apotheek voor een regionaal advies.

Interactietabel

Voeding en dranken

Ribavirine heeft niet veel sterke interacties met voeding, maar alcoholconsumptie kan het risico op leverbeschadiging en bijwerkingen verhogen. Het is raadzaam om de inname van voedsel consistent te houden bij inname om gastro-intestinale klachten te minimaliseren. Patiënten moeten ook vitamine- of kruidensupplementen, zoals St. Janskruid, met hun apotheker bespreken, omdat deze de werking van interferon of andere antivirale middelen kunnen beïnvloeden. In Nederland adviseren apotheken en de NHG alcohol te vermijden.

Een tabel die de invloed van voeding en drank op ribavirine behandelt, naast een bullet-lijst van supplementen die besproken moeten worden, kan handig zijn voor zowel zorgverleners als patiënten.

Veelvoorkomende geneesmiddelinteracties

Er zijn belangrijke interacties waar zorgverleners op moeten letten, zoals de combinatie met didanosine, wat een contra-indicatie vormt. Daarnaast moeten cliënten alert zijn op gelijktijdig gebruik van medicijnen die myelosuppressie of cardiotoxiciteit veroorzaken. Moderne direct-acting antivirals zoals Sofosbuvir, Harvoni en Mavyret vormen alternatieve combinaties. Het is cruciaal om de interacties regelmatig te controleren via apotheekinformatiesystemen (zoals de G-Standaard).

Een overzichtelijke tabel met geneesmiddelinteracties, inclusief risico's en aanbevolen acties (vermijden, monitoren, dosisaanpassing) zou nuttig kunnen zijn.

Gebruikerservaringen & Trends

Casussen op Thuisarts.nl

Op Thuisarts.nl en opmerkingen op ervaringsforums zijn vaak meldingen van klachten zoals vermoeidheid, anemie en psychiatrische bijwerkingen bij patiënten die ribavirine gebruiken. Veel patiënten geven aan dat ze regelmatig bloedtesten en injecties (interferon) moeten ondergaan. Het is belangrijk om gecureerde casussamenvattingen te verzamelen en te verwijzen naar NHG- en specialistische richtlijnen. Daarnaast is het vastleggen van patiënt-gerapporteerde uitkomsten (PROs) cruciaal, evenals het benadrukken van meldingsprocedures via Lareb voor eventuele bijwerkingen in Nederland.

Een bullet-lijst van veel gemelde klachten en korte, anonieme casusbeschrijvingen kunnen een goed overzicht bieden.

Feedback van de Consumentenbond

Feedback in de stijl van de Consumentenbond richt zich vaak op onderwerpen zoals informatievoorziening, prijsvergelijking en transparantie. In Nederland is er veel aandacht voor vergoedingsbeleid en de toegang tot zorg via de huisarts of specialist. Een veel terugkerende vraag is de behoefte aan duidelijke uitleg over teratogeniciteit en monitoring, evenals verbeterde communicatie met apotheken. Quotes kunnen samengevoegd worden in beleidsaanbevelingen voor zorgverleners.

Een checklist voor patiëntcommunicatie en de inhoud van bijsluiters zou van waarde zijn om deze communicatie te verbeteren.

Toegang & Aankoopmogelijkheden

Apotheek.nl en lokale apotheken

Ribavirine, beter bekend onder de merknaam Rebetol, is een receptplichtig geneesmiddel. Het is enkel verkrijgbaar via ziekenhuisapotheken of openbare apotheken op basis van een specialistisch voorschrift. Patiënten kunnen apotheek.nl gebruiken om de actuele beschikbaarheid en bijsluiters te controleren. Bij lokale apotheken kan bovendien besproken worden of substitutie met generieke versies mogelijk is, zoals die van Apotex, Teva en Mylan.

Het is belangrijk om te realiseren dat Kruidvat geen Rebetol verkoopt, aangezien zij alleen niet-receptplichtige (OTC) producten aanbieden. Ribavirine valt dus buiten het OTC-aanbod, wat betekent dat het niet zonder recept verkrijgbaar is. Voor vragen over verzekeringsdekking is overleg met de zorgverzekeraar noodzakelijk; een verwijzing via de huisarts is bovendien standaard.

Bij het aanvragen en afleveren van Rebetol wordt aangeraden een stroomschema te volgen en een checklist voor het doktersbriefje te gebruiken om te zorgen voor een vlotte afhandeling.

OTC- versus receptplichtige regels

Ribavirine is wereldwijd een Rx-only geneesmiddel. Het is essentieel om de registratiestatus te controleren via de CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) of EMA (Europese Geneesmiddelenautoriteit) om op de hoogte te blijven van actuele informatie. In Nederland dekt de basisverzekering enkel medisch noodzakelijke specialistische behandelingen, en wordt het geneesmiddel verstrekt na verificatie en counseling door de apotheek.

Een tabel kan handig zijn om de verschillen tussen receptplichtige en OTC geneesmiddelen weer te geven, alsook de stappen die te volgen zijn bij de illegale online aankoop van geneesmiddelen. Deze stappen zijn cruciaal voor het waarborgen van de veiligheid van de inkoop van farmacologische producten. Het wordt sterk afgeraden om medicatie via onbetrouwbare online kanalen aan te schaffen.

Voor een veilige inkoop is een checklist aan te raden die helpt bij het identificeren van legitieme apotheken en het waarborgen van de kwaliteit van de producten.

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5-7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5-7 dagen
Den Haag	Zuid-Holland	5-7 dagen
Utrecht	Utrecht	5-7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5-7 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5-7 dagen
Groningen	Groningen	5-9 dagen
Almere	Flevoland	5-9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5-9 dagen
Nijmegen	Gelderland	5-9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5-9 dagen
Zaanstad	Noord-Holland	5-9 dagen
Arnhem	Gelderland	5-9 dagen
Enschede	Overijssel	5-9 dagen