Trazodone

Basisinformatie Over Trazodone

• INN (International Nonproprietary Name): Trazodone
• Merknaam Beschikbaarheid In Nederland: Desyrel, Donaren, Trittico (inclusief Trittico retard/AC/XR, enz.)
• ATC-Code: N06AX05
• Vormen & Doseringen: Tabletten (bijv. 50 mg, 100 mg)
• Fabrikanten In Nederland: Diverse fabrikanten, zoals Angelini Group, Mylan, Intas Pharma.
• Registratiestatus In Nederland: Geneesmiddel is geregistreerd en vereist meestal een recept.
• OTC / Rx Classificatie: Receptplichtig (Rx)

Kritische Waarschuwingen & Beperkingen

Bij het gebruik van trazodone is de patiëntveiligheid van het grootste belang. Dit medicijn dient nooit zonder overleg met een huisarts te worden gestart. Het is cruciaal om alle risico's en voordelen te bespreken, vooral voor risicogroepen zoals ouderen en zwangere vrouwen.

Risicogroepen (Ouderen, Zwangerschap)

Ouderen zijn bijzonder kwetsbaar voor de effecten van trazodone. Hier zijn enkele punten om te overwegen:

• Verlaagde startdosering, vaak beginnen met 50 mg bij slaapklachten.
• Verhoogde kans op orthostatische hypotensie, wat kan leiden tot vallen.
• Hyponatriëmie is een risico; regelmatig monitoren van bloeddruk en natriumwaarden is noodzakelijk.
• Raadpleeg Lareb-meldingen voor informatie over bijwerkingen en valincidenten.

Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, zijn de gegevens beperkt. Een risico-batenafweging door de verloskundige of psychiater is vereist. Vermijd trazodone tenzij er een dringende indicatie is.

Monitoringspunten omvatten:

• Bloeddruk
• Natrium
• Valrisico
• QTc-ECG

Interactie Met Activiteiten (Autorijden, Alcohol)

Het gebruik van trazodone kan leiden tot sterke sedatie en een vertraagde reactietijd. Het consumeren van alcohol of andere CNS-depressiva kan dit risico verder verhogen. Het is raadzaam om geen voertuigen te besturen of machines te bedienen totdat de persoonlijke tolerantie bekend is. Deze waarschuwing is cruciaal, vooral in combinatie met de effecten van trazodone op de cognitieve functies.

Q&A — “Mag Ik Autorijden Na Inname?”

Neen, u dient te wachten met autorijden totdat u weet hoe trazodone u persoonlijk beïnvloedt. Bij slaapdoseringen van 25–100 mg en tijdens de opstartfase is extra voorzichtigheid geboden. Documenteer dit advies in uw medisch dossier.

Een handige checklist voor patiënten kan details bevatten als volgt:

• Rood: Geen rijden
• Oranje: Beperkt rijden
• Groen: Veilig om te rijden

Samenvattend, trazodone kan nuttig zijn als slaapmiddel, maar het gebruik komt met serieuze waarschuwingen en beperkingen die niet genegeerd moeten worden. Overleg met de huisarts is altijd de beste weg om een veilige behandeling te waarborgen.

Toegang & aankoopmogelijkheden

Apotheek.nl en lokale apotheken

Trazodone is receptplichtig en verkrijgbaar via een huisartsrecept. Dit betekent dat het alleen via een arts kan worden voorgeschreven en afgeleverd in lokale apotheken en ziekenhuisapotheken.

Voor gedetailleerde productinformatie en bijsluiters is apotheek.nl een handige bron. Daarnaast kan de apotheker advies geven over mogelijke interacties en bewaaradviezen bij het gebruik van trazodone.

OTC- versus receptplichtige regels

In Nederland is trazodone niet beschikbaar als OTC-product. Dit houdt in dat het niet verkocht wordt bij drogisterijen zoals Kruidvat.

De reden hiervoor is de veiligheid: trazodone vereist monitoring en kan bijwerkingen hebben die gecontroleerd moeten worden. Bijwerkingen zoals een verstoord hartritme (ECG-indicatie) kunnen optreden, wat vooral belangrijk is om te weten bij gebruik.

Bij een bezoek aan de apotheek is het goed om de volgende checklist in te vullen:

• Medicatieoverzicht
• Zwangerschapstest indien relevant
• Verzekeringsgegevens

Werkingsmechanisme & farmacologie

Eenvoudige uitleg

Trazodone werkt voornamelijk door serotonineheropname te remmen en als een 5-HT2-antagonist te functioneren. Dit leidt tot sedatieve effecten door H1-antagonisme en alfa-adrenerge blokkade.

Als het gaat om het effect op de slaap, bevordert trazodone het inslapen door sedatie. Het is belangrijk om te verduidelijken: ja, trazodone kan als slaapmiddel worden gezien, maar het is primair een antidepressivum met sedatieve eigenschappen. Daarom kan het off-label worden gebruikt om slapeloosheid te behandelen.

Klinische termen

De halfwaardetijd van trazodone is als matig te beschouwen. Het metabolisme vindt voornamelijk plaats in de lever via CYP-enzymen. Dit betekent dat remming van CYP3A4 kan leiden tot verhoogde serumspiegels van het medicijn.

Om het voor patiënten duidelijker te maken, wordt hier een definitielijst gepresenteerd:

• Serotonineheropname: Het proces waarbij serotonine terug de zenuwcellen in wordt opgenomen.
• 5-HT2: Een subtype van serotonine receptoren die het effect van serotonine in de hersenen moduleren.
• H1: Histamine receptoren die betrokken zijn bij het reguleren van slaap en alertheid.
• Halfwaardetijd: De tijd die nodig is voor de helft van de dosis van een medicijn om uit het lichaam te worden geëlimineerd.

Indicaties & off-label gebruik

Trazodone is goedgekeurd door de EMA en FDA voor de behandeling van een majeure depressieve stoornis. Maar het wordt ook off-label gebruikt voor andere aandoeningen, zoals insomnia bij lage doses, angststoornissen en in enkele gevallen neuropathische pijn.

Een bijzondere toepassing is het veterinaire gebruik, zoals trazodone for dogs. Dit toont de veelzijdigheid van het medicijn aan.

Hier is een tabel met indicaties:

Het is belangrijk dat off-label gebruik alleen na overleg met de huisarts of psychiater plaatsvindt, en dat informed consent wordt gedocumenteerd. Bespreek ook alternatieve behandelingen, zoals slaap hygiëne en cognitieve gedragstherapie voor insomnia (CBT-I).

Belangrijkste klinische bevindingen

Het is aangetoond dat trazodone een effectief antidepressivum is, maar het effect op de slaap is vaak subjectief, met verbeterde slaaplatentie als het meest gemelde resultaat. Er zijn beperkte RCT's die zich richten op de effectiviteit voor chronische insomnia.

Wat betreft de veiligheid, er zijn veelvoorkomende bijwerkingen zoals:

• Sedatie
• Duizeligheid
• Droge mond

Maar er zijn ook zeldzame maar ernstige bijwerkingen te noteren, zoals priapisme (medische noodsituatie), hyponatriëmie (SIADH) en serotoninesyndroom.

In een tabel kunnen resultaten van verschillende trials worden weergegeven:

Klinische follow-up is cruciaal: controleer na 1-2 weken op bijwerkingen en na 4 weken op effectiviteit. Dit is extra belangrijk bij een voorgeschiedenis van hartziekte, waarbij een ECG noodzakelijk kan zijn.

Matrix van alternatieven

Voor artsen kan het nuttig zijn om alternatieve middelen te vergelijken. Hieronder staat een tabel met een vergelijking van hun indicaties, voor- en nadelen:

Bij de vergelijking van trazodone versus mirtazapine valt op dat beide sedatief zijn, maar mirtazapine vaak leidt tot gewichtstoename en eetluststijging. Trazodone heeft dan weer een lager risico op anticholinerge bijwerkingen, maar er is een verhoogd risico op priapisme en orthostatische hypotensie.

Beslissingsfactoren voor de huisarts kunnen verder worden verduidelijkt via bullet points, zodat er meer inzicht ontstaat over de keuze van middelen.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Bij het gebruik van trazodone blijven er vaak vragen hangen. Hier zijn enkele veelgestelde vragen, elk kort beantwoord:

• Is trazodone verslavend? — Geen significant verslavingspotentieel; wel ontwenningsklachten mogelijk bij abrupt stoppen.
• Hoe snel werkt trazodone als slaapmiddel? — Vaak effect binnen één nacht tot enkele dagen; individuele verschillen in respons.
• Hoe lang duurt de werking van trazodone? — Werkingsduur verschilt; halfwaardetijd gemiddeld enkele uren; metabolieten kunnen langer detecteerbaar zijn.
• Wat zijn de bijwerkingen van trazodone? — Gangbare bijwerkingen zijn slaperigheid, duizeligheid en droge mond.
• Kan ik trazodone samen met alcohol innemen? — Ontraden; combinatie kan risico op bijwerkingen verhogen.
• Wat te doen bij een gemiste dosis? — Neem het zodra je het herinnert, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; nooit dubbel innemen.
• Wat gebeurt er bij een overdosis? — Zoek onmiddellijk medische hulp; symptomen kunnen ademhalingsdepressie en hartritmestoornissen omvatten.
• Wat is de standaarddosering van trazodone? — Afhankelijk van de indicatie, maar meestal tussen 75–150mg per dag.
• Hoe kan ik trazodone veilig bewaren? — Bewaren op een koele, droge plaats, buiten het bereik van kinderen.
• Is trazodone geschikt voor ouderen? — Ja, maar begint met een lage dosis en titratie is aanbevolen.

Voor meer gedetailleerde informatie en richtlijnen, bekijk de huisarts- en NHG-richtlijnen.

Aanbevolen visuele content

Visuele hulpmiddelen kunnen de uitleg over trazodone vergemakkelijken. Hieronder enkele aanbevolen contentvormen:

• Dosis-opbouw flowchart: Een duidelijke weergave voor zowel huisarts als patiënt.
• Bijwerkingen-checklist infographic: Een handig overzicht van mogelijke bijwerkingen om patiënten te informeren.
• Interactietabel: Kleurgecodeerd voor een snelle referentie van medicijninteracties.
• Vergelijkingstabellen: Informatie over alternatieven van trazodone.

Downloadbare PDF's kunnen beschikbaar zijn via apotheek.nl en huisartsenpraktijken, volgens de NHG-benadering. Grafieken voor tijd-concentratiecurve kunnen helpen bij farmacokinetiek, terwijl iconen voor waarschuwingssignalen, zoals priapisme en hyponatriëmie, visuele ondersteuning bieden.

Registratie & regulering (CBG/EMA)

Trazodone is geregistreerd en vaak toegankelijk op de markt binnen de EU, VS en andere landen voor de behandeling van depressie. In Nederland valt trazodone onder de regulatie van het CBG en EMA, met een geneesmiddelstatus van Rx.

Het is cruciaal om de lokale registratiedocumenten te raadplegen, zoals de EudraCT-registraties (bijv. updates uit Bulgarije in 2023). Hier is een overzicht van relevante regulatorische instanties:

Controleer altijd de meest actuele status voor het gebruik en de verpakking van trazodone.

Opslag & hantering

Voor een veilige opslag van trazodone volgen hier de belangrijkste richtlijnen:

• Bewaartemperatuur: kamer temperatuur van 15–30°C.
• Houd het in het originele doosje, droog en uit het bereik van kinderen.

Voor transport en retour zijn er instructies van de apotheek voor onbruikbare medicatie; het is belangrijk om deze niet via GFT-afval weg te gooien. Bij vermoedens van een overdosis moet er direct contact opgenomen worden met een huisarts of de SEH. Symptomen bij overdosis kunnen zijn: ademhalingsdepressie, aritmie en priapisme.

Richtlijnen voor juiste toepassing

Wanneer trazodone wordt voorgeschreven, zijn er praktische stappen te volgen voor huisarts of apotheker:

• Bevestig de diagnose: Volg de NHG-richtlijnen.
• Informeer over bijwerkingen: Bespreek gevolgen voor rijvaardigheid en seksuele bijwerkingen.
• Start met een lage dosis: Titraat langzaam om bijwerkingen te minimaliseren.
• Plan follow-up: Na 1-2 weken evalueren.
• Taper bij stoppen: Verminder dosis geleidelijk om ontwenningsklachten te voorkomen.

Belangrijk is dat de indicatie voor Zvw-vergoeding gedocumenteerd wordt. Voor verdere updates kan apotheek.nl en de CBG-registratie geraadpleegd worden.

Leveringsinformatie