Artritis
Wat is Arthritis?
Arthritis is een verzamelnaam voor ontstekingen van de gewrichten die pijn, stijfheid en zwelling veroorzaken. Deze aandoening beïnvloedt miljoenen mensen wereldwijd en kan de kwaliteit van leven aanzienlijk verminderen. In Nederland lijdt ongeveer 1,5 miljoen mensen aan een vorm van arthritis.
Er bestaan verschillende soorten arthritis, elk met unieke kenmerken:
- Reumatoïde arthritis: Een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem gezonde gewrichtsweefsels aanvalt
- Artrose: Slijtage van het kraakbeen door veroudering of overbelasting
- Jicht: Ontstaan door ophoping van urinezuurkristallen in de gewrichten
Veel voorkomende symptomen zijn pijn, stijfheid (vooral 's ochtends), zwelling, verminderde bewegelijkheid en soms warmte rond de aangetaste gewrichten.
Ontstekingsremmende Medicijnen (NSAID's)
NSAID's (Non-Steroïdale Anti-Inflammatoire Geneesmiddelen) zijn effectieve medicijnen voor arthritis omdat ze ontstekingen remmen, pijn verminderen en koorts verlagen. Ze werken door het blokkeren van enzymen die ontstekingsstoffen produceren.
Beschikbare NSAID's in Nederland
- Ibuprofen (Brufen, Advil): Populair vanwege milde bijwerkingen en vrije verkrijgbaarheid
- Diclofenac (Voltaren): Krachtige pijnstiller, verkrijgbaar als tabletten, gel en pleisters
- Naproxen (Naprosyne): Langwerkend, minder frequent innemen nodig
- Celecoxib (Celebrex): Selectieve COX-2-remmer met minder maagklachten
Belangrijke bijwerkingen kunnen maagklachten, verhoogd bloedingsrisiko en nierproblemen omvatten. Gebruik altijd volgens voorschrift en raadpleeg uw apotheker bij vragen over dosering en interacties met andere medicijnen.
Pijnstillers en Analgetica
Paracetamol als eerste keuze
Paracetamol is vaak de eerste behandeloptie voor artritispijn vanwege het gunstige veiligheidsprofiel. Het werkt effectief tegen milde tot matige pijn en is geschikt voor langdurig gebruik. De aanbevolen dosering is maximaal 4000mg per dag, verdeeld over meerdere doses.
Sterkere pijnstillers
Voor matige tot ernstige pijn kan tramadol worden voorgeschreven. Dit opioïde analgeticum biedt effectieve pijnverlichting maar vereist medisch toezicht. Codeïne-combinaties kunnen ook worden overwogen, vaak in combinatie met paracetamol voor verhoogde effectiviteit.
Topische behandelingen
Pijnstillende gels en crèmes bieden lokale verlichting met minimale systemische bijwerkingen. Deze kunnen worden toegepast op de aangedane gewrichten en zijn bijzonder nuttig voor oppervlakkige gewrichten.
Belangrijk is het veilige gebruik en bewustzijn van mogelijke interacties met andere medicijnen. Raadpleeg altijd uw apotheker voor advies over de juiste toepassing.
Specifieke Arthritis Behandelingen
Disease-Modifying Antirheumatic Drugs (DMARDs)
DMARDs vormen de basis van de behandeling van reumatoïde artritis en andere ontstekingsvormen van artritis. Deze medicijnen remmen het ziekteproces en voorkomen gewrichtsschade:
- Methotrexaat - de gouden standaard voor reumatoïde artritis
- Sulfasalazine - effectief bij ontstekelijke artritis
- Hydroxychloroquine - vaak gebruikt bij mildere vormen
Geavanceerde behandelingen
Biologische geneesmiddelen zijn een doorbraak in de artritisbehandeling. Deze medicijnen blokkeren specifieke delen van het immuunsysteem die verantwoordelijk zijn voor ontstekingen. Ze worden gebruikt wanneer conventionele DMARDs onvoldoende werkzaam zijn.
Ondersteunende behandelingen
Corticosteroïden bieden snelle ontstekingscontrole tijdens acute opvlammeringen. Hyaluronzuur injecties kunnen worden toegepast bij artrose voor verbeterde gewrichtssmering en pijnverlichting. Deze behandelingen worden vaak gecombineerd voor optimale resultaten.
Supplementen en Ondersteunende Therapie
Glucosamine en chondroïtine
Deze natuurlijke verbindingen ondersteunen de gezondheid van kraakbeen en gewrichten. Glucosamine helpt bij het herstel van kraakbeenweefsel, terwijl chondroïtine de elasticiteit van kraakbeen behoudt en ontstekingen kan verminderen.
Omega-3 vetzuren
Visolie en plantaardige omega-3 supplementen hebben bewezen ontstekingsremmende eigenschappen. Deze essentiële vetzuren kunnen gewrichtspijn en stijfheid verminderen bij regelmatig gebruik.
Vitamine D en calcium
Voor sterke botten en optimale gewrichtsfunctie zijn voldoende vitamine D en calcium essentieel. Vooral in Nederland, met beperkte zonlichtblootstelling, is supplementatie vaak noodzakelijk.
Natuurlijke ontstekingsremmers
Kurkuma bevat curcumine, een krachtige ontstekingsremmer. Andere effectieve natuurlijke supplementen zijn:
- Gember voor pijnverlichting
- Boswellia voor gewrichtsmobiliteit
- Wilgenbast als natuurlijk aspirine-alternatief
Lifestyle en Zelfzorg Tips
Beweging en fysiotherapie
Regelmatige, gewrichtsvriendelijke beweging is cruciaal voor het behoud van mobiliteit. Zwemmen, fietsen en yoga zijn ideaal. Fysiotherapie helpt bij het ontwikkelen van gepersonaliseerde oefenprogramma's die gewrichten versterken zonder overbelasting.
Anti-inflammatoire voeding
Een mediterraan dieet rijk aan vis, olijfolie, noten en groene bladgroenten kan ontstekingen verminderen. Vermijd geprocesseerd voedsel, suiker en verzadigde vetten die ontstekingen kunnen verergeren.
Gewichtsbeheersing en therapieën
Overgewicht belast dragende gewrichten extra. Elke kilogram gewichtsverlies vermindert de druk op knieën en heupen aanzienlijk. Warmte- en koudetherapie kunnen tijdelijke pijnverlichting bieden.
Medische begeleiding
Raadpleeg uw arts bij:
- Aanhoudende gewrichtspijn langer dan 6 weken
- Plots gezwollen of warme gewrichten
- Bijwerkingen van medicatie
- Verminderde mobiliteit
Monitor medicijngebruik zorgvuldig en bespreek wijzigingen altijd met uw zorgverlener.