Antischimmel
Wat zijn antischimmel medicijnen?
Antischimmel medicijnen, ook wel antimycotica genoemd, zijn geneesmiddelen die specifiek ontwikkeld zijn om schimmelinfecties te behandelen en voorkomen. Deze medicijnen werken door de celwand van schimmels aan te tasten of hun groei te remmen, waardoor de infectie effectief wordt bestreden.
Schimmelinfecties kunnen zich op verschillende plaatsen in het lichaam voordoen, zoals op de huid, nagels, in de mond of genitale gebieden. De schimmels gedijen vooral goed in warme, vochtige omgevingen en kunnen zowel oppervlakkige als diepere infecties veroorzaken.
Antischimmelmiddelen werken in het lichaam door de ergosterol-synthese te verstoren, een essentieel onderdeel van de schimmelcelwand. Er bestaat een belangrijk onderscheid tussen lokale behandeling, waarbij het medicijn direct op de aangetaste plek wordt aangebracht (zoals crèmes of sprays), en systemische behandeling, waarbij tabletten of capsules door het hele lichaam werken via de bloedbaan.
Veel voorkomende schimmelinfecties en hun behandeling
In Nederland komen verschillende typen schimmelinfecties regelmatig voor, elk met hun eigen karakteristieke symptomen en behandelmethoden. Een goede herkenning van de symptomen is essentieel voor een effectieve behandeling.
Huidschimmel (dermatomycose)
Huidschimmel manifesteert zich vaak als ronde, rode plekken met een verheven rand en een helderder centrum. Deze infecties komen veel voor in huidplooien zoals de liezen, onder de borsten of tussen de tenen.
Andere veelvoorkomende schimmelinfecties
- Vaginale schimmelinfectie: Veroorzaakt jeuk, witte afscheiding en branderig gevoel
- Voetschimmel: Gekenmerkt door schilfering, jeuk en roodheid tussen de tenen
- Nagelschimmel: Nagels worden geel, dik en brokkelig
- Mondspruw: Witte vlekjes in de mond, vooral bij baby's en ouderen
De behandeling varieert per type infectie, van lokale antischimmelcrèmes tot orale medicatie bij hardnekkige gevallen.
Beschikbare antischimmel medicijnen in Nederland
Receptvrije medicijnen
In Nederlandse apotheken en drogisterijen zijn verschillende antischimmel medicijnen zonder recept verkrijgbaar. De meest bekende merken zijn Canesten (clotrimazol), Daktarin (miconazol) en Mycota (undecyleenzuur). Deze medicijnen zijn effectief tegen veel voorkomende schimmelinfecties zoals voetschimmel, ringworm en vaginale schimmelinfecties.
Receptplichtige medicijnen
Voor hardnekkige of uitgebreide schimmelinfecties schrijven artsen vaak sterkere medicijnen voor. Fluconazol wordt frequent gebruikt voor vaginale schimmelinfecties en systemische candida-infecties. Itraconazol is effectief tegen nagelschimmel en diepe mycoses. Terbinafine wordt vooral voorgeschreven bij hardnekkige nagelschimmel en ernstige huidschimmelinfecties.
Verschillende toedieningsvormen
Antischimmel medicijnen zijn beschikbaar in verschillende vormen: crèmes en zalven voor uitwendige behandeling, tabletten en capsules voor systemische werking, vaginale zetpillen met applicatoren voor lokale behandeling, en mondgels plus spoelmiddelen voor orale candida-infecties.
Toepassing en dosering van verschillende preparaten
Correcte toepassing van topische medicijnen
Breng crèmes en zalven dun aan op de schone, droge huid. Masseer zachtjes in en behandel ook de gezonde huid rondom de infectie. Was altijd uw handen voor en na het aanbrengen. Voor voetschimmel behandelt u ook tussen de tenen en draagt u schone, ademende sokken.
Behandelduur en dosering
De behandelduur verschilt per infectietype en preparaat. Voor huidschimmel geldt meestal 2-4 weken behandeling, nagelschimmel vereist vaak 3-6 maanden. Orale medicatie wordt doorgaans eenmaal daags ingenomen. Volg altijd de bijsluiter en apothekersinstructies op.
- Raadpleeg een arts bij uitgebreide infecties
- Zoek medische hulp als symptomen verergeren
- Consulteer bij diabetes of immuunstoornissen
- Ga naar de dokter bij terugkerende infecties
Preventie na behandeling
Houd de huid droog en schoon, draag ademende kleding en schoenen, wissel dagelijks van ondergoed en sokken, en vermijd het delen van persoonlijke items zoals handdoeken.
Bijwerkingen en voorzorgsmaatregelen
Veel voorkomende bijwerkingen per medicijntype
Topische antimycotica kunnen lokale huidirritatie, roodheid of jeuk veroorzaken. Orale antimycotica zoals fluconazol kunnen maag-darmklachten, hoofdpijn of duizeligheid geven. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam maar kunnen leverfunctiestoornissen omvatten bij langdurig gebruik.
Contra-indicaties en medicijninteracties
Antimycotica kunnen interacties hebben met bloedverdunners, bepaalde antibiotica en immunosuppressiva. Mensen met leveraandoeningen moeten voorzichtig zijn met orale antimycotica. Informeer altijd uw apotheker over alle medicijnen die u gebruikt.
Speciale voorzorgen
Zwangere en borstvoedende vrouwen moeten medisch advies inwinnen voordat ze antimycotica gebruiken. Bij kinderen en ouderen kan dosisaanpassing noodzakelijk zijn. Stop de behandeling bij ernstige allergische reacties en raadpleeg onmiddellijk een arts.
Praktische tips en preventie
Hygiëne maatregelen tijdens behandeling
Belangrijke hygiënemaatregelen tijdens antimycotische behandeling:
- Was handen grondig voor en na het aanbrengen van medicatie
- Houd aangetaste huidgebieden droog en schoon
- Draag ademende, katoenen kleding
- Vervang sokken en ondergoed dagelijks
Voorkomen van herinfectie
Desinfecteer schoenen en was kleding op hoge temperatuur. Deel geen handdoeken, sokken of schoenen met anderen. Blijf de behandeling voortzetten volgens voorschrift, ook na verdwijnen van symptomen.
Wanneer professionele hulp zoeken
Raadpleeg een arts bij uitbreiding van de infectie, koorts, of wanneer symptomen na twee weken behandeling niet verbeteren. Berg antimycotica op bij kamertemperatuur, droog en buiten bereik van kinderen.